Kennisbank
Grove motoriek testen met 4-Vaardighedentest - 31/2
Een goede motoriek is essentieel voor de algehele ontwikkeling van een kind – fysiek, mentaal én sociaal. Toch haalt minder dan de helft van de Nederlandse kinderen de Beweegrichtlijnen. De 4S-en test (4ST) biedt uitkomst: een wetenschappelijk onderbouwde, praktisch toepasbare motoriektest die door motorisch specialisten is ontwikkeld. De test meet vier kernelementen van grove motoriek (springen-kracht, springen-coördinatie, stuiten-bal vangen en staan-balans) en levert een zorgindicatie op basis van concrete scores. Daarmee kunnen motorische achterstanden vroeg gesignaleerd worden en wordt duidelijk welke leerlingen baat hebben bij extra ondersteuning. Dit maakt de test waardevol voor vakleerkrachten, motorische remedial teachers en andere professionals in en rondom het bewegingsonderwijs. De 4ST draagt bij aan bewustwording van het belang van bewegen, het gericht stimuleren van motorische ontwikkeling en het doorbreken van negatieve spiralen van inactiviteit en achterstand. Meer weten over hoe deze test in te zetten? Lees verder!
Intern begeleider Denise Bothof: “Door het stapelen van interventies op verschillende niveaus hopen we dat een leerling zich ontwikkelt binnen zijn eigen mogelijkheden” - 31/2
Hoe geef je als basisschool effectief vorm aan remedial teaching en eigen leerlijnen? Op OBS De Tweemaster in Capelle aan den IJssel werkt intern begeleider Denise Bothof samen met leerkrachten, onderwijsassistenten en een intern opgeleide remedial teacher aan een stevig en doordacht ondersteuningsaanbod. In dit interview vertelt Denise hoe de school werkt met ondersteuningsniveaus, hoe hulp op maat wordt georganiseerd en hoe leerlingen met een ontwikkelperspectief doelgericht worden begeleid. Van diagnostisch onderzoek tot concrete rekenmaterialen, en van groepsdoorbroken werken tot succeservaringen in groep 5 – dit artikel biedt een inspirerende inkijk in hoe zorg op school écht het verschil kan maken.
Als je iets kunt, voel je je competent en dat motiveert - 31/2
Het leesniveau van Nederlandse jongeren daalt, en dat is zorgwekkend. Volgens orthopedagoog José Schraven begint leesplezier bij technisch goed kunnen lezen. In dit interview deelt ze haar scherpe visie op het leesonderwijs en legt ze uit waarom haar methodiek Zo leer je kinderen lezen en spellen (ZLKLS) bewezen effectief is. Schraven pleit voor heldere instructie, veel herhaling en het loslaten van digitale middelen ten gunste van echte aandacht voor het kind. Ze benadrukt het belang van vakkennis op de pabo en de cruciale rol van de leerkracht én remedial teacher in het aanleren van lezen en spellen. Een must-read voor iedereen die écht werk wil maken van beter leesonderwijs in Nederland.
Remedial Playing - 31/2
Begrijpend lezen is hot, maar wat werkt nu echt? - 31/2
Begrijpend lezen staat volop in de belangstelling – en dat is hard nodig. De leesmotivatie onder leerlingen is laag, de prestaties dalen en internationale vergelijkingen laten zien dat Nederland terrein verliest. In dit artikel neemt remedial teacher Annemarie Laseur je mee in de actuele staat van het begrijpend leesonderwijs. Wat werkt wél? En hoe kunnen we het tij keren? Aan de hand van recente inzichten en onderzoeken belicht zij drie cruciale pijlers: het belang van achtergrondkennis, een rijkere woordenschat en het strategisch inzetten van leesvaardigheden. Ook wordt duidelijk welke lessen we kunnen trekken uit de PIRLS- en PISA-resultaten, en wat scholen nú al doen om het leesonderwijs te verbeteren. Een must-read voor iedereen die begrijpend lezen weer op de kaart wil zetten — met visie, praktische handvatten en hoopvolle perspectieven.
Recensies - 31/2
Het belang van beleid - 31/2
Wil jij als remedial teacher of gespecialiseerde leerkracht echt het verschil maken in het lees-, spelling- en/of rekenonderwijs op jouw school? Deze cursus biedt je de kennis én praktische handvatten om schoolbreed beleid te ontwikkelen rond lezen, dyslexie, rekenen en dyscalculie. Vanuit een cyclisch model werk je in vier bijeenkomsten – verspreid over het schooljaar – aan een beleidsplan dat past bij de context van jouw school. Je leert hoe je de huidige situatie analyseert, prioriteiten stelt en effectieve verbeteracties formuleert. Intervisie, supervisie en concrete tools zorgen voor verdieping en draagvlak. Aan het eind van de cursus presenteer je een beleidsplan dat direct toepasbaar is in de praktijk. Voor onderwijsprofessionals in po, vo, (v)so en mbo die beleid willen maken dat écht werkt. Wil je duurzaam onderwijsverbetering realiseren? Dan is dit je kans. Ontdek hoe jij beleid omvormt tot krachtige praktijk!
Samen zijn we de LBRT - 31/2
Redactioneel - 31/1
De Wet doorstroomtoetsen in het primair onderwijs - 31/1
Sinds 2023 is de Wet doorstroomtoetsen van kracht, die de overgang van basisschool naar middelbare school eerlijker moet maken. Groep 8-leerlingen krijgen nu in januari een voorlopig schooladvies, maken in februari een doorstroomtoets, en ontvangen in maart hun definitieve advies. Scoort een leerling beter dan verwacht? Dan moet de school het advies bijstellen. Zo wil de overheid kansenongelijkheid tegengaan, bijvoorbeeld tussen kinderen van hoog- en laagopgeleide ouders. Ook komt er één centrale aanmeldweek en worden alle doorstroomtoetsen voortaan op gelijke moeilijkheidsgraad genormeerd. De sleutelmacht van basisscholen verdwijnt, en leerlingen krijgen meer kans op passend vervolgonderwijs. Klik verder voor het hele verhaal.
Verhaalbegrip bij peuters en kleuters - 31/1
Voorlezen van (digitale) prentenboeken speelt een cruciale rol in de taalontwikkeling en het verhaalbegrip van jonge kinderen. Verhalende teksten zijn complexer dan dagelijkse taal, maar juist via herhaald voorlezen leren peuters en kleuters de structuur, woordenschat en opbouw van verhalen begrijpen. Onderzoek toont aan dat dit helpt om later beter te leren lezen en voorkomt leesproblemen. Digitale prentenboeken met animaties en geluid kunnen dit proces ondersteunen, mits ze niet te veel afleidende elementen bevatten. Vooral kinderen uit taalarmere gezinnen kunnen hier baat bij hebben. Toch ontstaan voorleesroutines niet vanzelf, ook niet met digitale middelen – en dat vraagt om verder onderzoek. Klik verder om te lezen hoe jonge kinderen boekentaal leren begrijpen en waarom voorlezen zó belangrijk is.
Taalscaffolding als een complex ambacht van de taalbewuste docent - 31/1
In meertalige klassen is taalsteun cruciaal – maar hoe doen docenten dat eigenlijk? Dit onderzoek laat zien hoe leraren in het Eerste Opvang Anderstaligen (EOA) onderwijs taal gebruiken om begrip en vaardigheden te versterken. Aan de hand van drie praktijkvoorbeelden wordt duidelijk hoe ‘scaffolding’ op woord- en zinsniveau werkt via unpacking en repacking. Docenten blijken taal actief te ondersteunen, vaak verweven met de inhoud van het vak. Taalsteun hoeft dus geen extra taak te zijn, maar juist een krachtig middel om leerlingen inhoudelijk én talig verder te helpen. Lees het hele artikel voor de voorbeelden en inzichten.
Volg kindvriendelijk de ontwikkeling van een leerling met het Boom LVS - 31/1
Boom test onderwijs biedt een compleet leerlingvolgsysteem om leerlingen te verwachten, volgen en verdiepen. In dit artikel vertelt uitgever Judith Rood over de verwachtingstests (zoals de NIO), de korte en kindvriendelijke volgtoetsen én de verdiepende toetsen voor o.a. dyslexie en dyscalculie. Via duidelijke analyses en koppelingen met o.a. ParnasSys krijg je gericht zicht op ontwikkeling. Ook zijn er materialen voor in de klas of rt-praktijk. Benieuwd hoe je met Boom toetst wat je écht wilt weten? Klik door voor het hele interview en overzicht van mogelijkheden.
Mag het een onsje meer - 31/1
Zicht op differentiatie met het ADAPT-instrument - 31/1
Goede differentiatie begint niet pas tijdens de les, maar al bij de voorbereiding én evaluatie. Het instrument ADAPT (gratis beschikbaar) helpt leerkrachten om hun differentiatievaardigheden in alle fases van het onderwijs te versterken. Op basis van observaties en interviews met expertleerkrachten biedt ADAPT 23 indicatoren en concrete handvatten voor bewuste, beredeneerde keuzes. Het instrument is inzetbaar voor zelfevaluatie, teamontwikkeling en opleiding, en benadrukt dat de leerkracht – ook bij gebruik van adaptieve software – het verschil maakt. Lees hoe ADAPT werkt en hoe jij het kunt inzetten in jouw praktijk.
Een onafhankelijke poortwachter om de dyslexiezorg te verbeteren - 31/1
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor vergoede dyslexiezorg, maar de uitvoering verschilt sterk. In steeds meer regio’s beoordeelt een onafhankelijke ‘poortwachter dyslexie’ of een leerling in aanmerking komt voor zorg. Dit voorkomt belangenverstrengeling en verbetert samenwerking tussen school, zorg en gemeente. Digitale dossiervorming en sturingsinformatie geven bovendien helder inzicht in leesonderwijs en aanmeldingen. Zo wordt de juiste zorg geboden aan kinderen die het echt nodig hebben – en krijgen scholen gerichte adviezen. Lees hoe deze aanpak zorgt voor kwaliteit, transparantie en betere ondersteuning voor leerlingen met leesproblemen.
Column Marion Vliegenthart - 31/1
Do you mind - Yoga 31/1
Kinderen ervaren steeds vaker stress, bijvoorbeeld door prestatiedruk. Onderzoek van drs. Hanneke Velthuijsen (HvA) laat zien dat yoga, meditatie en mindfulness op school bijdragen aan ontspanning, betere concentratie, meer empathie en een rustiger leerklimaat. Zowel in binnen- als buitenland worden positieve effecten aangetoond op het mentale, cognitieve en sociale functioneren van leerlingen. Ook remedial teachers kunnen hierin een coachende rol spelen. Lees het volledige artikel voor praktijkvoorbeelden, wetenschappelijke onderbouwing en concrete tips voor in de klas.
Eigen Bedrijf 31/1
LBRT geregistreerd remedial teacher Pauline Gerelings - 31/1
Marions Praktijkhoekje: Uitstelgedrag - 31/1
Mijn bedrijf 31/1
Recensies - 31/1
Remedial Playing - 31/1
Remedial Playing - 30/5
Redactioneel - 30/5
LBRT tekent statement ‘Op weg naar inclusief onderwijs’ - 30/5
Geïntegreerd onderwijszorgaanbod voor kinderen met ASS - 30/5
Veel kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS) vallen tussen wal en schip in het huidige onderwijssysteem. Ouders signaleren dat het onderwijs niet altijd aansluit bij de behoeften van hun kind. Daarom is in Groningen een nieuwe onderwijszorgvoorziening ontwikkeld, gebaseerd op ervaringen van ouders. Vijf thema’s staan centraal: maatwerk in begeleiding, ASS-specifieke aanpassingen, kleinschaligheid, een rijk leeraanbod en een integrale aanpak van onderwijs en zorg. Denk aan kleine klassen, rust in de omgeving, duidelijke structuur, ruimte voor interesses, en samenwerking met ouders en zorgprofessionals. Lees het hele artikel voor inzichten, aanbevelingen én het ontwerp van de Talentklas.
Zijn intrinsieke motivatie en spel hetzelfde? En wat betekent dat voor het (speciaal) onderwijs? - 30/5
Intrinsieke motivatie is de sleutel tot diepgaand leren, welzijn en sociale ontwikkeling – maar laat zich niet afdwingen. Dit artikel laat zien hoe speels gedrag bij dieren én mensen essentieel is voor ontwikkeling en hoe de Zelfdeterminatietheorie (SDT) dit verklaart met de pijlers autonomie, competentie en verbondenheid. Spel, nieuwsgierigheid en leerplezier worden vaak verdrongen door toetsdruk en verplichtingen. Toch zijn er inspirerende voorbeelden, zoals Agora-scholen en dierondersteunde interventies, waarin spel en motivatie centraal staan. Een pleidooi voor meer speelruimte en minder druk, juist ook in het (speciaal) onderwijs.