Artikelen
CAN-regeling: mbo-studenten zonder diploma - 33/3
Visuele aandacht bij leesonderwijs - 33/2
Visuele aandacht als ontbrekende schakel in het leesonderwijs In het leesonderwijs ligt de focus al decennialang op klanken, letters en fonologisch bewustzijn. Terecht, want fonologische tekorten vormen een bewezen basis van dyslexie. Toch blijven sommige leerlingen hardnekkige leesproblemen houden, óók na intensieve klankinstructie. Tegelijkertijd nemen signalen toe dat leerlingen visuele klachten ervaren bij het lezen – van wiebelende letters tot moeite met het richten van hun aandacht op een woordregel. Is er meer aan de hand dan alleen taalverwerking? In dit artikel duikt Jori van der Meer in de rol van visuele aandacht bij leesproblemen. Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over de relatie tussen visuele aandacht en stoornissen zoals dyslexie, TOS en ADHD? En vooral: wat kunnen remedial teachers hiermee in hun dagelijkse praktijk? Een actuele en relevante blik op wat zich misschien al die tijd net buiten ons gezichtsveld bevond.
Beredenerend aan de slag - 32/5
Effectieve ondersteuning voor leerlingen met ernstige lees- en spellingproblemen vraagt om maatwerk en een evidence-informed aanpak. Dit artikel beschrijft hoe de drie ondersteuningsniveaus in het basisonderwijs werken, met speciale aandacht voor intensieve interventies op niveau 3. Twee praktijkinstrumenten – een checklist en een keuzehulp – helpen remedial teachers bij het kiezen en uitvoeren van passende programma’s. Aan de hand van bewezen effectieve kenmerken kunnen scholen hun interventies verbeteren en de kwaliteit van lees- en spellingondersteuning verhogen. Ontdek hoe deze tools bijdragen aan betere resultaten én meer gerichte begeleiding.
Gastcolumn: ‘Samen Sterk voor succesvolle dyslexiezorg’ - 32/5
Dyslexieondersteuning in het voortgezet onderwijs: Effectieve tijdbesteding - 32/4
Veel remedial teachers in het voortgezet onderwijs hebben onvoldoende uren om leerlingen met dyslexie goed te ondersteunen én beleid vorm te geven. Dit artikel bespreekt welke taken bij jouw rol horen, welke factoren van invloed zijn op het aantal benodigde uren, en hoe je slim prioriteert bij tijdgebrek. Ook krijg je praktische tips voor overleg met de directie, het versterken van het dyslexiebeleid en samenwerking met collega’s. Een must-read voor elke professional die zoekt naar effectieve, haalbare ondersteuning voor leerlingen met dyslexie.
Succesvol inzetten van dyslexiehulpmiddelen - 32/4
Durf te kiezen voor preventieve dyslexiezorg - 31/2
In 2014 klonk in Limburg een krachtig geluid: dyslexiezorg moest anders. Onder leiding van Ria Kleijnen ontstond in de Westelijke Mijnstreek een vernieuwende samenwerking tussen onderwijs, zorg en gemeenten. Het resultaat? Een succesvolle, preventieve aanpak die het kind centraal stelt en leesproblemen vroegtijdig en effectief aanpakt. In plaats van wachten op zware problematiek, wordt nu direct gehandeld bij signalen. Deze aanpak – inmiddels structureel verankerd – zorgt voor minder doorverwijzingen, betere samenwerking en lagere kosten. In dit interview blikt Ria terug op zes jaar pionieren en vooruitgang. Ze deelt inzichten over het belang van co-financiering, strategische samenwerking én de sleutelrol van remedial teachers. Een inspirerend verhaal over visie, moed en bewezen resultaten in de strijd tegen de ‘dyslexieparadox’. Lees verder hoe onderwijs en zorg samen echt het verschil maken.
Een onafhankelijke poortwachter om de dyslexiezorg te verbeteren - 31/1
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor vergoede dyslexiezorg, maar de uitvoering verschilt sterk. In steeds meer regio’s beoordeelt een onafhankelijke ‘poortwachter dyslexie’ of een leerling in aanmerking komt voor zorg. Dit voorkomt belangenverstrengeling en verbetert samenwerking tussen school, zorg en gemeente. Digitale dossiervorming en sturingsinformatie geven bovendien helder inzicht in leesonderwijs en aanmeldingen. Zo wordt de juiste zorg geboden aan kinderen die het echt nodig hebben – en krijgen scholen gerichte adviezen. Lees hoe deze aanpak zorgt voor kwaliteit, transparantie en betere ondersteuning voor leerlingen met leesproblemen.
Cursus Lezen, Spelling en Dyslexie: Inzetten op vakmanschap - 30/1
Veel kinderen behalen onvoldoende lees- en spellingresultaten, blijkt onder andere uit PISA-onderzoek en het hoge aantal dyslexieverklaringen. Vakmanschap is essentieel om deze problemen effectief aan te pakken. De LBRT Academie biedt daarom de cursus Lezen, spelling en dyslexie aan, gegeven door Frans van den Heuvel. De cursus behandelt onder meer lees- en spellingstrategieën, signalering en diagnostiek, effectieve ondersteuning op ondersteuningsniveau 3 en evidence-based interventies. Er is aandacht voor vroegtijdige signalering, kwalitatieve analyse van leesproblemen en praktische begeleiding, inclusief remediëren, compenseren en dispensatie. Een goede vertrouwensrelatie en samenwerking met ouders en school staan centraal. Doel is om vakinhoudelijke kennis en praktische vaardigheden te versterken, zodat kinderen optimaal ondersteund worden bij lees- en spellingproblemen.
Dyslexie en dyscalculie: Ontwikkelingen door de jaren heen - 29/4
In dit jubileumnummer blikken we terug op 30 jaar ontwikkelingen rondom dyslexie en dyscalculie. We starten met wetenschappelijke definities van beide leerstoornissen en lichten de overeenkomsten en verschillen toe. Vervolgens brengen we de belangrijkste mijlpalen in beeld, zoals de invoering van dyslexieprotocollen (2001), de vergoeding van dyslexiezorg (sinds 2009) en het Stimuleringsprogramma Aanpak Dyslexie. Ook de groei in kennis over dyscalculie krijgt aandacht, met o.a. het ERWD-protocol (2011), screeningsinstrumenten en het Masterplan Dyscalculie. Ondanks deze vooruitgang blijft vergoeding van dyscalculiezorg uit. De rol van de leerkracht blijkt cruciaal: goed onderwijs begint bij een goede professional. Dit artikel biedt een helder overzicht van hoe dyslexie en dyscalculie steeds meer plek kregen in het onderwijsbeleid en de dagelijkse praktijk. Klik verder om het volledige artikel te lezen.
De rol van de remedial teacher in de preventie van ernstige lees- en spellingproblemen -29/3
Het aantal dyslexieverklaringen ligt veel hoger dan de verwachte prevalentie, wat wijst op tekortkomingen in het lees- en spellingonderwijs. Een preventieve, onderbouwde aanpak is essentieel om leesproblemen vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Hierbij spelen remedial teachers (rt’ers) een cruciale rol op drie ondersteuningsniveaus: goed onderwijs in de klas (niveau 1), extra begeleiding voor zwakke lezers (niveau 2) en intensieve, specifieke interventies bij hardnekkige problemen (niveau 3). Rt’ers kunnen leerkrachten ondersteunen, effectieve interventies uitvoeren en meewerken aan schoolbrede verbetertrajecten. Programma’s zoals Dyslexie Centraal en bijbehorende scans helpen scholen systematisch te werken aan preventie. Kritisch kijken naar het onderwijs, gebruikmaken van beschikbare kennis en interprofessioneel samenwerken zijn sleutelbegrippen. Door deze aanpak wordt niet alleen de begeleiding van leerlingen met lees- en spellingproblemen verbeterd, maar ook het aantal onterechte dyslexieverklaringen teruggedrongen. Voor remedial teachers ligt hier een belangrijke, actieve en adviserende rol binnen én buiten de school.
Leerstoornissen: de gevolgen van de diagnose en de rol van het onderwijs - 29/2
De wetenschappelijke basis voor leerstoornissen als dyslexie en dyscalculie blijkt wankel: oorzaak en gevolg zijn vaak niet eenduidig aan te wijzen. Dit artikel pleit voor een andere benadering: zie leerproblemen niet als stoornissen, maar als signalen dat het onderwijs (nog) niet passend genoeg is. Diagnoses zijn vaak gebaseerd op kansverhoudingen en kwantitatieve grenzen, maar zeggen weinig over individuele oorzaken. Bovendien kunnen ze onbedoeld leiden tot lagere verwachtingen of minder oefening. De auteurs benadrukken juist het belang van vroege, intensieve en goed afgestemde instructie. Remedial teaching speelt hierin een sleutelrol: niet als losstaande zorg, maar als verlengstuk van krachtig onderwijs.
Prof. cognitieve neurowetenschap Milene Bonte: ‘Om een dyslexiebehandeling te laten slagen, is goede samenwerking in de zorg en het onderwijs noodzakelijk’ 29/1
Waarom leren sommige kinderen lezen met gemak, terwijl anderen – zoals kinderen met dyslexie – moeite houden? Professor Milene Bonte onderzoekt aan de Universiteit Maastricht hoe hersenontwikkeling samenhangt met leesproblemen. Haar onderzoek toont aan dat kinderen met dyslexie moeite hebben met de koppeling van letters aan klanken, wat leidt tot tragere verwerking in visuele en auditieve hersengebieden. Dit verklaart waarom zij vaak spellend lezen. Door hersenscantechnieken krijgen onderzoekers beter zicht op risicofactoren, zoals een familierisico op dyslexie, maar ook op beschermende factoren. Hoewel er geen universele oorzaak is, blijkt gepersonaliseerde interventie – gericht op training van letter-klankkoppelingen – effectief. Bonte pleit voor vroegtijdige herkenning en een geïntegreerde aanpak waarin onderwijs en zorg samenwerken. Alleen zo kan een leerling niet alleen technisch, maar ook sociaal-emotioneel worden ondersteund. Haar werk biedt nog geen kant-en-klare oplossingen, maar draagt wél bij aan betere preventie, interventie en begeleiding van leesproblemen bij kinderen.
Platform dyslexiehulpmiddelen.com: Stappenplannen, tools en adviezen op één website! 29/1
**Samenvatting voor op de voorpagina (149 woorden):** De vernieuwde website **dyslexiehulpmiddelen.com** biedt ouders, leerlingen, docenten, remedial teachers en dyslexiespecialisten één centrale plek voor praktische stappenplannen, tools en adviezen rondom dyslexiehulpmiddelen. De site is ontwikkeld door experts Edith Hagedoren en Katrien Horions in samenwerking met professionals uit onderwijs en zorg. Uitgangspunt: hulpmiddelen moeten daadwerkelijk effect hebben. De methodiek COM – gericht op voorbereiding, instructie, gebruik en evaluatie – helpt om hulpmiddelen succesvol en duurzaam in te zetten. Heldere instructies, checklists, filmpjes en tijdslijnen maken de site toegankelijk en bruikbaar in de praktijk. Cruciaal is de samenwerking tussen leerling, ouders, school en dyslexiedeskundige. Remedial teachers spelen hierin een centrale rol, zowel in de individuele begeleiding als bij het opzetten van een breed schoolbeleid. Het platform is onderdeel van het landelijke Stimuleringsprogramma Aanpak Dyslexie en draagt bij aan betere ondersteuning, passend bij de mogelijkheden van leerlingen met dyslexie.