Artikelen
Wet- en regelgeving | Veiligheid & digitalisering 33/5
AI? Of niet?
AI is in korte tijd een vast onderdeel van het onderwijs geworden. Waar technologie ooit vooral corrigeerde of ondersteunde, neemt zij nu steeds vaker denkwerk over. Dat roept een belangrijke vraag op voor leraren en remedial teachers: wat blijft er over van leren als een systeem meedenkt? Dit artikel verkent die verschuiving en laat zien hoe AI zowel kansen biedt – zoals rijke datatools, slimme spraakherkenning en VR-taalervaringen – als risico’s vormt, bijvoorbeeld door afhankelijkheid of verlies van metacognitieve vaardigheden.
Micro-lesson video’s: klein van stuk, groot in effect 33/4
Digitale tools en remedial teaching - 33/3
In dit artikel ontdek je hoe digitale technologie, zoals het App-Wheel en Microsoft Teams, remedial teaching kan versterken. We laten zien hoe digitale middelen strategisch kunnen worden ingezet om leren te personaliseren, structuur te bieden en samenwerking te stimuleren. Microsoft Teams staat centraal als veelzijdige tool voor begeleiding, differentiatie, monitoring en inclusiviteit, met praktische voorbeelden en tips voor optimaal gebruik. Zo bouwen we aan toekomstgericht onderwijs waarin innovatie hand in hand gaat met persoonlijke aandacht voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben.
Tieners, schermen en smartphones: wat zegt de wetenschap? - 33/2
Tieners, schermen en smartphones: wat zegt de wetenschap? Sociale media zijn overal. Waar roken en alcohol voor jongeren streng gereguleerd zijn, is TikTok, YouTube of Snapchat altijd binnen handbereik – tot diep in de nacht. Dat roept vragen op: wat betekent die voortdurende digitale prikkelstroom voor de mentale gezondheid van tieners? En wat kunnen onderwijsprofessionals doen om grip te krijgen op het schermgedrag van leerlingen? In dit artikel zet Tijdschrift voor Remedial Teaching de nieuwste wetenschappelijke inzichten op een rij. We kijken naar wat langdurig schermgebruik doet met slaap, stemming en leerprestaties, maar ook naar de kansen die digitale media kunnen bieden. Want niet elk scherm is een probleem – en niet elke minuut online is verloren tijd. Juist voor remedial teachers liggen er mogelijkheden om jongeren bewuster, gezonder én mediawijzer te begeleiden in een digitale wereld die niet meer weggaat.
Zijn AI teksten echt zo slim? Ontdek de verschillen - 33/1
Boekrecensies van robots, scripties vol kunstmatige zinnen. AI-teksten rukken op, maar kun je ze nog onderscheiden van mensenwerk? In een originele schrijfprijsvraag wordt die vraag getest: 28 taalprofessionals lezen vier korte teksten, deels van ChatGPT, deels van Kladjes®-schrijvers. Hun oordeel? Vier op de vijf herkennen het verschil. Ze analyseren denktrant, verteltechniek en stijl, en wijzen clichématig taalgebruik, afstandelijke toon en gebrek aan verhaallijn aan als typische AI-trekken. Wat raakt, herkenbaar is en bezield aanvoelt, blijkt steevast mensenwerk. Toch is AI bezig aan een opmars die ook taalprofessionals uitdaagt. Een indringende, creatieve verkenning van de grens tussen echt en kunstmatig.
Digitale communicatie: een stem die nooit zwijgt - 33/1
Connectie & Cognitie - 32/1
Altijd online zijn klinkt handig, maar ondermijnt juist de focus, creativiteit en het welzijn van jongeren. Dit artikel pleit voor digitale vrijheid als fundament voor echte digitale vaardigheid en wijsheid. Door inzicht in de werking van het brein – met de metafoor van de olifant (reflexbrein), de berijder (denkbrein) en de oase (archiverend brein) – wordt duidelijk hoe constante prikkels van smartphones leerprestaties en motivatie ondermijnen. Jongeren hebben nog onvoldoende controle over hun reflexmatige gedrag en worden bovendien doelgericht beïnvloed door techbedrijven die vechten om hun aandacht. Leraren en ouders spelen een cruciale rol in het begeleiden van jongeren naar bewust, gefocust en gezond schermgebruik. De oplossing ligt niet in schermloosheid, maar in het versterken van breinkennis, het aanleren van aandachtstraining en het toepassen van zes bewezen breinprincipes in het onderwijs. Zo maken we leerlingen digivaardig én digiwijs, met hun denkbrein aan het roer.
Redactioneel - 31/4
Geen cijfers zonder relatie, denk hier maar eens over na! - 31/4
In een wereld waarin cijfers direct via apps binnenkomen, verliezen we iets fundamenteels: de pedagogische relatie tussen leraar en leerling. Leerlingen krijgen ‘s avonds om 23.00 uur nog een onvoldoende binnen, ouders worden realtime op de hoogte gebracht, en een cijfer is geen leermoment meer, maar een oordeel: “Voldoe ik?” Dit artikel werpt een kritisch licht op de digitalisering van het onderwijs en hoe het contact tussen leerling, ouder en leraar verschuift van begeleiden naar controleren. Wat doet dit met de prestatiedruk? En hoe kunnen we als onderwijsprofessionals bewust blijven sturen op pedagogisch verstandige keuzes? Een must-read voor iedereen die met jongeren werkt en hen méér wil bieden dan alleen een cijfer.
Heb je al gebruik gemaakt van ChatGPT? - 31/3
Een onafhankelijke poortwachter om de dyslexiezorg te verbeteren - 31/1
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor vergoede dyslexiezorg, maar de uitvoering verschilt sterk. In steeds meer regio’s beoordeelt een onafhankelijke ‘poortwachter dyslexie’ of een leerling in aanmerking komt voor zorg. Dit voorkomt belangenverstrengeling en verbetert samenwerking tussen school, zorg en gemeente. Digitale dossiervorming en sturingsinformatie geven bovendien helder inzicht in leesonderwijs en aanmeldingen. Zo wordt de juiste zorg geboden aan kinderen die het echt nodig hebben – en krijgen scholen gerichte adviezen. Lees hoe deze aanpak zorgt voor kwaliteit, transparantie en betere ondersteuning voor leerlingen met leesproblemen.
Eye-tracking in het leesonderwijs: Als je weet waar de leerling naar kijkt, wat zou je dan doen? - 30/4
Wat als je als remedial teacher letterlijk kon zien hoe een leerling een tekst leest? Eye-tracking maakt dit mogelijk: met gaze displays worden oogbewegingen tijdens het lezen zichtbaar. Onderzoek van de Radboud Universiteit en Universiteit Utrecht toont aan dat docenten – zelfs zonder training – deze displays deels kunnen interpreteren en op basis daarvan hun onderwijs willen bijsturen. Vooral bij duidelijke leesstrategieën zagen zij mogelijkheden om gerichter feedback te geven. Hoewel deze technologie nog in ontwikkeling is, biedt het veelbelovende kansen om leesstrategieën inzichtelijk te maken en zo het begrijpend lezen te verbeteren. Ook voor leerlingen zelf kunnen gaze displays leerzaam zijn. Meer weten over dit onderzoek en de praktische toepassingen? Lees verder
Tekstueel programmeren makkelijker en leuker met Hedy - 30/3
Kinderen leren op school vooral om software te gebruiken, maar niet hoe je het maakt. Programmeeronderwijs biedt hen de kans om zelf de digitale wereld vorm te geven. Toch blijkt de overstap van visuele programmeertalen zoals Scratch naar tekstuele talen als Python vaak te groot. Te lastig, te veel foutmeldingen en allemaal in het Engels. Hedy biedt hiervoor een oplossing: een gratis, Nederlandstalige programmeertaal die kinderen stap voor stap meeneemt in tekstueel programmeren. Geïnspireerd op hoe kinderen taal leren, introduceert Hedy telkens één nieuw concept per niveau – met begrijpelijke foutmeldingen, interactieve opdrachten, en lesmateriaal in elk level. Geschikt voor leerlingen van 10 tot 14 jaar, inclusief blinde en slechtziende kinderen. Hedy overbrugt niet alleen de kloof tussen Scratch en Python, maar laat leerlingen ervaren hoe leuk en krachtig programmeren kan zijn.
Schrikbarende cijfers cybercriminaliteit, onderschat de gevaren niet - 30/3
Steeds meer scholen en praktijken zijn doelwit van cyberaanvallen. Door de digitalisering van het onderwijs groeit de afhankelijkheid van technologie én de kwetsbaarheid voor cybercriminaliteit. Apparaten die onvoldoende beveiligd zijn, maken het hackers makkelijk. Toch wordt het gevaar vaak onderschat. In dit artikel lees je waarom ook jouw praktijk risico loopt, wat de gevolgen kunnen zijn, en welke concrete stappen je kunt nemen om jezelf en je omgeving beter te beschermen. Van ransomware tot DDoS-aanvallen – en van wachtwoordbeheer tot back-upstrategieën: deze tien tips vergroten je digitale veiligheid direct.
Online lezen: een uitdaging voor de remedial teacher? - 30/1
Het onderwijs, de maatschappij en het bedrijfsleven gaan ervan uit dat jongeren digitaal vaardig zijn, maar onderzoek laat zien dat dit een misvatting is. Vooral online lezen vraagt om nieuwe vaardigheden zoals kritisch denken, effectief zoeken en omgaan met hyperteksten. Veel leerlingen hebben moeite met het vinden en beoordelen van betrouwbare informatie. Dit vraagt om een aangepaste kijk op leesonderwijs én een grotere rol voor remedial teachers, die ook online leesproblemen moeten signaleren en aanpakken. Het artikel bespreekt effectieve strategie-instructies, het belang van betekenisvol lezen en concrete handvatten voor kritisch en zoekend lezen.
De 30 leukste apps voor remedial teaching! - 29/4
What's app - 29/1
Platform dyslexiehulpmiddelen.com: Stappenplannen, tools en adviezen op één website! 29/1
**Samenvatting voor op de voorpagina (149 woorden):** De vernieuwde website **dyslexiehulpmiddelen.com** biedt ouders, leerlingen, docenten, remedial teachers en dyslexiespecialisten één centrale plek voor praktische stappenplannen, tools en adviezen rondom dyslexiehulpmiddelen. De site is ontwikkeld door experts Edith Hagedoren en Katrien Horions in samenwerking met professionals uit onderwijs en zorg. Uitgangspunt: hulpmiddelen moeten daadwerkelijk effect hebben. De methodiek COM – gericht op voorbereiding, instructie, gebruik en evaluatie – helpt om hulpmiddelen succesvol en duurzaam in te zetten. Heldere instructies, checklists, filmpjes en tijdslijnen maken de site toegankelijk en bruikbaar in de praktijk. Cruciaal is de samenwerking tussen leerling, ouders, school en dyslexiedeskundige. Remedial teachers spelen hierin een centrale rol, zowel in de individuele begeleiding als bij het opzetten van een breed schoolbeleid. Het platform is onderdeel van het landelijke Stimuleringsprogramma Aanpak Dyslexie en draagt bij aan betere ondersteuning, passend bij de mogelijkheden van leerlingen met dyslexie.