Artikelen
Goed onderwijs ís inclusief onderwijs
Kansenongelijkheid begint bij taal: Waarom investeren in taalvaardigheid essentieel is- 33/3
Ondanks dat corona achter ons ligt, blijven taalachterstanden in het onderwijs groot, vooral bij kwetsbare groepen. Het recente inspectierapport waarschuwt voor risico’s op laaggeletterdheid wanneer leerlingen het mbo verlaten zonder niveau 2F. Integratie van taal in andere vakken biedt kansen, maar gebeurt nog te vrijblijvend. Remedial teachers kunnen hier het verschil maken door scholen te ondersteunen bij taalgerichte didactiek, taaldoelen en betere kwaliteitszorg. Meer onderwijstijd voor taal en verantwoorde inzet van middelen zijn daarbij essentieel. Investeren in taal is investeren in gelijke kansen – en begint bij bewuste, taalrijke lessen in álle vakken.
Hoe maak je het verschil voor thuiszitters - 33/3
Het project *WEL in Ontwikkeling* laat zien hoe thuiszittende jongeren via maatwerk, flexibiliteit en een waarderende benadering weer perspectief krijgen. Remedial teachers spelen hierin een sleutelrol: zij slaan de brug tussen kind, onderwijs en ondersteuning, denken buiten vaste kaders en zetten ontwikkeling centraal. In samenwerking met ouders, scholen en zorgprofessionals ontstaat zo een duurzaam traject dat aansluit bij de mogelijkheden en wensen van de jongere. Hoewel WEL in juli 2025 afloopt, blijft het gedachtegoed relevant. Lees hoe jij als rt’er kunt bijdragen aan inclusie en duurzame oplossingen voor jeugdigen die dreigen uit te vallen.
Het voorkomen van thuiszitten - 33/1
Thuiszitters vormen een groeiend probleem in Nederland: naar schatting zitten 70.000 kinderen langdurig thuis en krijgen 280.000 geen volwaardig onderwijs. Het onderwijssysteem blijkt onvoldoende flexibel en inclusief, ondanks de invoering van passend onderwijs in 2014. Bureaucratie, versnipperde verantwoordelijkheden en gebrek aan regionale regie zorgen voor stagnatie, terwijl het aantal thuiszitters jaarlijks stijgt. De gevolgen zijn ernstig: leerachterstanden, psychische klachten en sociaal isolement. Dit artikel biedt een scherpe analyse van oorzaken, cijfers, en structurele obstakels, en laat zien hoe landen als Finland en Noorwegen wél effectieve oplossingen hanteren. Remedial teachers worden genoemd als spilfiguren in een noodzakelijke systeemverandering, waarin maatwerk, preventie en samenwerking centraal staan.
Nieuwe Kerndoelen - 32/5
De vernieuwde ‘definitieve conceptkerndoelen’ voor Nederlands, rekenen en wiskunde bieden scholen veel concretere en toekomstgerichte richtlijnen dan de verouderde doelen uit 2006. Ze leggen de nadruk op doorlopende leerlijnen, vakoverstijgend werken en vaardigheden die passen bij de wereld van nu, zoals digitale geletterdheid. Voor remedial teachers ligt hier een belangrijke rol: zij kunnen scholen helpen deze doelen te vertalen naar praktische en creatieve lesvormen, en leerlingen extra ondersteunen bij complexe vaardigheden. Een stevige basis voor onderwijs dat leerlingen optimaal voorbereidt op de samenleving van vandaag én morgen.
De Yucelmethode: Krachten, lasten en wensen in beeld - 32/5
De Yucelmethode is een visuele en tactiele benadering die kinderen en hun gezinnen helpt om krachten, lasten en wensen inzichtelijk te maken. Door met kleurrijke blokken en balken een opstelling te bouwen, wordt een overzicht gecreëerd van de huidige situatie en gewenste veranderingen. Deze methode biedt een niet-talige manier om complexe gevoelens en situaties bespreekbaar te maken, wat vooral nuttig is bij neurodivergent ontwikkelende kinderen met communicatie-uitdagingen. Toepassing en werkwijze: De methode gebruikt symbolische bouwmaterialen: balken representeren thema’s, gekleurde T-blokken staan voor krachten, en rechthoekige blokken voor lasten. De opstelling wordt begeleid door een getrainde professional die vanuit een nieuwsgierige en niet-sturende houding vragen stelt. Het proces omvat reflectie op de huidige situatie en visualisatie van doelen, waarbij leerlingen ervaren dat ze meer zijn dan hun problemen. Praktische voordelen: Inzicht in meerdere perspectieven: De methode betrekt de leerling, ouders en professionals, waardoor een breed en genuanceerd beeld ontstaat van ieders krachten, lasten en wensen. Holistische benadering: Door krachten en steunbronnen in de omgeving te benutten, ondersteunt de methode veerkracht en duurzame resultaten. Flexibele inzet: Geschikt voor individuele begeleiding, voortgangsgesprekken, evaluaties of multidisciplinaire overleggen. Onderzoeksresultaten: De Yucelmethode biedt aanvullende inzichten ten opzichte van reguliere hulpverleningsmethoden, vooral door nadruk op familie- en omgevingskrachten. Het proces stimuleert co-creatie, waardoor leerlingen eigenaar blijven van hun leerproces. Aanbevelingen: Gebruik de methode om doelen te formuleren, reflectiemomenten in te bouwen en interventies te evalueren. Pas sessies aan op de aandachtspanne van het kind en respecteer diens tempo en voorkeuren. De methode bevordert samenwerking tussen remedial teachers, ouders en andere betrokken professionals. De Yucelmethode is een krachtig hulpmiddel voor het ondersteunen van leren, groei en herstel, waarbij leerlingen niet alleen gezien worden in relatie tot hun uitdagingen, maar ook tot hun potentieel en netwerk.
De Staat van het Onderwijs 2024 - 32/3
Het primair onderwijs staat onder druk door lerarentekort, stijgend aantal nieuwkomersleerlingen en tegenvallende leerresultaten. Uit de Staat van het Onderwijs blijkt dat veel scholen en besturen de basiskwaliteit niet halen, vooral op het gebied van taal, rekenen en burgerschap. Extra ondersteuning schiet vaak tekort, ondanks grote verschillen tussen leerlingen en scholen. De LBRT pleit voor meer inzet van remedial teachers om onderwijs en ondersteuning te versterken. Lees in dit artikel de belangrijkste bevindingen én wat scholen en professionals nu kunnen doen om koers te houden op kwaliteit.
Een effectieve aanpak voor het onderwijzen van dubbel bijzondere leerlingen - 32/2
Dubbel bijzondere leerlingen, begaafd én met een leer- of ontwikkelingsstoornis, stellen het onderwijs voor complexe uitdagingen. Het Systemic Support Program (SSP) biedt leraren een gestructureerde en oplossingsgerichte aanpak om maatwerkinterventies te ontwikkelen. In dit artikel worden de resultaten van een onderzoek naar het SSP besproken. Leraren rapporteerden een beter begrip van de behoeften van deze leerlingen, een afname van emotionele uitbarstingen en positieve reacties van ouders. De methode vergrootte hun handelingsbekwaamheid, zowel in de klas als online. SSP blijkt daarmee een krachtig instrument om dubbel bijzondere leerlingen effectiever te ondersteunen.
Aan talent geen beperking - 32/1
In dit artikel van Manuel Colsen maak je kennis met Tineke Willekes, remedial teacher en expert in de begeleiding van kinderen met het syndroom van Down. Vanuit haar praktijk ‘COOL Kinderpraktijk’ werkt ze in Zeewolde en omgeving aan inclusief onderwijs, met als overtuiging: elk kind bezit talent. Tineke deelt haar aanpak en methoden – zoals Leespraat, Kleine Stapjes en mediërend leren – en geeft inzicht in de specifieke uitdagingen bij de spraak- en taalontwikkeling van kinderen met Downsyndroom. Ook geeft ze waardevolle tips voor leraren en begeleiders in het regulier onderwijs. Een persoonlijk en leerzaam verhaal over vroegtijdige stimulering, samenwerking met ouders en het belang van blijven geloven in mogelijkheden.
RT begeleiding aan leerlingen met Downsyndroom - 32/1
Ontwikkeling stopt niet na het speciaal onderwijs – en dit artikel laat zien waarom. Aan de hand van inspirerende voorbeelden, zoals Mar Galcerán – het eerste parlementslid in Europa met het syndroom van Down – laat dit artikel zien wat er mogelijk is als we talent blijven zien. Ouders van jongeren met een verstandelijke beperking richtten zelf een school op: Paratus. Daar draait het om ontdekken, ontmoeten en ontwikkelen – midden in de samenleving. Met een onderwijsprogramma vol stages, cognitieve groei en persoonlijke doelen, krijgen jongeren de kans om verder te leren en een plek te vinden waar ze écht tot bloei komen. Dit artikel is een krachtig pleidooi voor inclusie, kansen en het geloof dat niemand ooit uitgeleerd is.
Interprofessioneel samenwerken rondom het kind - 31/5
Als remedial teacher (rt’er) kijk je met een unieke, specialistische bril naar kinderen. Die waardevolle blik verdient een prominente plek in het netwerk rondom het kind. Dit artikel verkent hoe interprofessionele samenwerking – met ouders, leerkrachten, intern begeleiders en andere experts – leidt tot optimale ontwikkeling. Wat maakt samenwerking écht interprofessioneel? Hoe voorkom je eilandjesdenken en word je als rt’er een onmisbare verbinder in het onderwijs? Ontdek hoe je je expertise beter zichtbaar maakt, hoe je elkaars rol versterkt én hoe gezamenlijke doelen het kind écht verder helpen. Met praktische handvatten, voorbeelden en een reflectietool ga je zelf aan de slag. Samen kom je verder!
Denktalent bij kleuters? - 31/5
Sommige jonge kinderen blinken al vroeg uit in denken en leren – een zogenoemd *denktalent*. Toch wordt een cognitieve voorsprong niet altijd tijdig herkend, wat kan leiden tot demotivatie en gedragsproblemen. In dit artikel ontdek je hoe het stimuleren van creatieve denkvaardigheden niet alleen helpt bij de signalering van cognitief talentvolle kinderen, maar ook bijdraagt aan hun brede ontwikkeling. Denkvragen, rijke leeromgevingen en spel bieden kansen om kinderen uit te dagen én te observeren. Modellen zoals het drieringenconcept tonen aan dat creativiteit een cruciale component is van potentieel. Het artikel biedt praktische handvatten, zoals denksleutels, waarmee onderwijsprofessionals kinderen op een speelse en betekenisvolle manier kunnen uitdagen. Door denken te stimuleren vóórdat we gaan signaleren, bouwen we aan een inclusief onderwijsaanbod waarin elk kind de ruimte krijgt om zijn of haar talent te laten zien. Lees verder voor inspiratie, voorbeelden en direct toepasbare ideeën uit de praktijk.
“Focus in begeleiding ook op mentale gezondheid” - 31/4
In dit interview deelt hoogleraar Jongerenwelzijn Gonneke Stevens de laatste inzichten uit ruim twintig jaar onderzoek naar het welzijn van jongeren in Nederland. Met als focus mentale gezondheid, sociale relaties en de invloed van schooldruk en sociale media, schetst ze een genuanceerd beeld van de zorgen én kansen voor de jeugd van nu. Vooral meisjes in het voortgezet onderwijs rapporteren meer stress en mentale klachten. Stevens benadrukt het belang van preventie, vroege signalering en samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg. Ook voor remedial teachers zijn deze inzichten van groot belang: mentale gezondheid en leerprestaties zijn nauw met elkaar verbonden. Lees verder voor feiten, cijfers en aanbevelingen die iedere onderwijsprofessional zou moeten kennen.
De uitdagingen van hoogbegaafde adolescenten - 31/4
De ontwikkeling naar volwassenheid is voor iedere jongere een uitdaging, maar voor hoogbegaafde adolescenten vaak extra complex. Ondanks hun talent, raken zij regelmatig in de knel door een gebrek aan leervaardigheden: leren ging immers altijd vanzelf. Pas in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs ontstaan problemen, wanneer inzet, planning en doorzettingsvermogen cruciaal worden. Deze jongeren dreigen dan te gaan onderpresteren, met alle gevolgen van dien voor zelfbeeld en toekomstperspectief. Dit artikel gaat in op de oorzaken van onderpresteren bij hoogbegaafde leerlingen, het belang van vroege signalering en effectieve begeleiding, én hoe scholen structureel kunnen ondersteunen in het ontwikkelen van leervaardigheden. Een must-read voor wie werkt met deze doelgroep!
Maak het verschil voor elk kind - 31/4
Taalkennis van de vakdocent - 31/3
De aandacht voor taal in het onderwijs groeit, en terecht. Dit artikel laat zien hoe taal en inhoud onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, ook in vakken als biologie, geschiedenis of natuurkunde. Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit meertalige klaslokalen wordt duidelijk hoe docenten hun leerlingen kunnen ondersteunen met ‘pedagogical language knowledge’ (PLK): vakinhoudelijke taalkennis waarmee ze leerlingen helpen om begrippen niet alleen te begrijpen, maar ook te verwoorden. Zo ontstaat onderwijs waarin taalontwikkeling en vakbegrip hand in hand gaan, onmisbaar in een tijd van dalende taalvaardigheid en groeiende diversiteit.
LBRT tekent statement ‘Op weg naar inclusief onderwijs’ - 30/5
Geïntegreerd onderwijszorgaanbod voor kinderen met ASS - 30/5
Veel kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS) vallen tussen wal en schip in het huidige onderwijssysteem. Ouders signaleren dat het onderwijs niet altijd aansluit bij de behoeften van hun kind. Daarom is in Groningen een nieuwe onderwijszorgvoorziening ontwikkeld, gebaseerd op ervaringen van ouders. Vijf thema’s staan centraal: maatwerk in begeleiding, ASS-specifieke aanpassingen, kleinschaligheid, een rijk leeraanbod en een integrale aanpak van onderwijs en zorg. Denk aan kleine klassen, rust in de omgeving, duidelijke structuur, ruimte voor interesses, en samenwerking met ouders en zorgprofessionals. Lees het hele artikel voor inzichten, aanbevelingen én het ontwerp van de Talentklas.
Casestudie naar thuiszittende leerlingen - 30/4
Het aantal thuiszitters in Nederland neemt toe, ondanks inspanningen zoals de Wet passend onderwijs en het Thuiszitterspact. Het Kohnstamm Instituut onderzocht waarom leerplichtige kinderen langdurig geen onderwijs volgen. Uit literatuur en casussen blijkt dat thuiszitten vaak ontstaat door een gebrek aan passend onderwijsaanbod, gebrekkige communicatie tussen school en ouders, en problemen met de zorgplicht. Ook blijkt dat scholen soms onvoldoende zicht hebben op de ondersteuningsbehoeften van leerlingen. Het artikel biedt drie concrete aanbevelingen voor onderwijsprofessionals: investeer in de relatie met ouders, signaleer problemen vroegtijdig en leef de zorgplicht zorgvuldig na. Lees meer over hoe jij als professional thuiszitten kunt helpen voorkomen.
'Als onvermogen wordt uitgelegd als onwil' - 30/3
Het Nederlandse onderwijs is de afgelopen decennia ingrijpend veranderd: samenwerken is nu de norm, van basisschool tot MBO. Maar wat als je sociaal minder behendig bent? Waar we cognitieve verschillen – zoals IQ – wél erkennen, krijgt variatie in sociale vaardigheden amper aandacht. Toch verschilt sociale behendigheid minstens zo sterk als IQ, blijkt uit recente wetenschap. Leerlingen die moeite hebben met sociale situaties raken daardoor snel overvraagd, verkeerd begrepen of onterecht veroordeeld. Samenwerken wordt dan geen leermiddel, maar een struikelblok. Dit opiniestuk pleit voor meer oog voor sociaal onvermogen en minder snelle oordelen over ‘onwil’. In het boek Pijnlijke Contacten wordt dit complexe, vaak onzichtbare probleem verder uitgediept met inzichten en herkenbare voorbeelden uit de praktijk.
Prikkelverwerking bij kinderen met autisme en ADHD deel 3 - 30/3
Kinderen met ASS of ADHD hebben vaak moeite met het verwerken van zintuiglijke prikkels, wat hun dagelijks functioneren en leerprestaties beïnvloedt. In dit artikel lees je over recente inzichten uit onder andere de WOBBLE-studie, de effectieve ASI-interventie en het belang van een individueel prikkelprofiel. Ervaringsdeskundige Nynke Zuurmond deelt haar persoonlijke verhaal en ontwikkelde praktische tools zoals een kaartspel en signaleringsplan om kinderen te helpen hun prikkelverwerking beter te begrijpen en bespreekbaar te maken. Ook krijg je waardevolle tips voor in de klas en rt-praktijk, zoals het gebruik van post-its om overprikkelingsbronnen te signaleren. De boodschap is helder: met kleine aanpassingen en meer inzicht kun je grote verschillen maken voor kinderen die anders snel overvraagd raken.
'Kansengelijkheid staat niet voor niets prominent in het coalitieakkoord. Dat mogen geen loze woorden zijn'. - 30/1
Passend Onderwijs in het mbo - 29/3
Sinds 2015 is passend onderwijs ook verplicht in het mbo. Instellingen moeten hun ondersteuning afstemmen op studenten met specifieke onderwijsbehoeften. De focus verschuift van ‘zorgdenken’ (diagnosticeren en behandelen) naar ‘steundenken’ (wat heeft deze student nodig?). Het boek Passend onderwijs in het mbo – gereedschap voor docenten en begeleiders biedt 25 praktische hulpmiddelen voor docenten, begeleiders en remedial teachers. Hiermee kunnen zij op individueel en groepsniveau ondersteuning bieden, onder andere bij leerproblemen, gedrag en motivatie. Het boek benadrukt het belang van afstemming op de drie psychologische basisbehoeften van studenten: autonomie, verbondenheid en competentie (ABC-model). Ook wordt aandacht besteed aan de ontwikkelingsfasen van jongeren en het belang van een goede relatie tussen student en docent. De mbo-sector werkt actief samen met externe partners en investeert in het versterken van de eerste lijn, zoals mentoren en studieloopbaancoaches, om passend onderwijs duurzaam vorm te geven.
‘De LBRT bouwt aan onderwijskansen!’ -29/3
Diversiteitscompetentie: professioneel omgaan met verschillen - 29/2
Veel leerkrachten en remedial teachers werken met leerlingen met uiteenlopende culturele achtergronden. Dat vraagt om diversiteitscompetentie: de kennis, vaardigheden en houding om effectief en gelijkwaardig samen te werken in een diverse omgeving. Dit artikel laat zien hoe culturele waarden, communicatie en verwachtingen in de klas kunnen botsen, en hoe je als professional daarmee om kunt gaan. Je leest over machtsafstand, impliciete communicatie, stemvolume, en hoe je reflecteert op je eigen normen en reacties. Met praktische voorbeelden, zoals het verhaal van Yonas en Suhaila, krijg je inzicht in wat er speelt én wat helpt. Inclusief tips, tools en doorverwijzingen om jezelf en je team verder te ontwikkelen.