Artikelen
Voorbereidend lezen en spellen in groep 2
Een gedicht is een bonnetje van taal 33/4
ENT2R: de Vlaamse de springplank naar B2 voor geschoolde anderstaligen
Beredenerend aan de slag - 32/5
Effectieve ondersteuning voor leerlingen met ernstige lees- en spellingproblemen vraagt om maatwerk en een evidence-informed aanpak. Dit artikel beschrijft hoe de drie ondersteuningsniveaus in het basisonderwijs werken, met speciale aandacht voor intensieve interventies op niveau 3. Twee praktijkinstrumenten – een checklist en een keuzehulp – helpen remedial teachers bij het kiezen en uitvoeren van passende programma’s. Aan de hand van bewezen effectieve kenmerken kunnen scholen hun interventies verbeteren en de kwaliteit van lees- en spellingondersteuning verhogen. Ontdek hoe deze tools bijdragen aan betere resultaten én meer gerichte begeleiding.
Heeft u mijn verslag gelezen? Het schrijven van begrijpelijke kind-informatie op taalniveau B1 - 31/5
In Nederland heeft maar liefst 1 op de 9 volwassenen moeite met lezen en schrijven. Dit heeft grote gevolgen: van problemen op werk tot misverstanden in de zorg. Veel informatie die professionals schrijven, is nog te moeilijk. Vooral ouders begrijpen verslagen over hun kind soms niet, en lezen ze daarom niet. Dit artikel laat zien waarom schrijven op taalniveau B1 zo belangrijk is en hoe je dat doet. Met praktische tips zoals kortere zinnen, het vermijden van vaktaal en het schrijven vanuit het perspectief van de lezer. Het artikel daagt remedial teachers en andere professionals uit om niet alleen mondeling goed af te stemmen, maar ook schriftelijk beter te communiceren. Wil je écht dat je boodschap aankomt? Dan begint dat bij begrijpelijke taal. Ontdek hoe je dat aanpakt in dit artikel.
Er zijn meer klanken dan letters … - 31/5
In de Calvingroep, een innovatieve onderwijsvoorziening voor jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong, wordt taalontwikkeling benaderd vanuit nieuwsgierigheid en betekenisvolle contexten. Centraal staat de didactiek van Dolf Janson, waarbij klanken en letters bewust gescheiden worden aangeboden. Leerlingen onderzoeken klanken in een klankstation en verkennen lettervormen in een letterstation, wat leidt tot een diepere taalverwerking. Door thematisch en zonder methodegebonden werkboeken te werken, ontstaat ruimte voor maatwerk en differentiatie. Spellen en lezen worden via spel, gesprekken en reflectie verbonden aan eigen ontdekkingen. Deze aanpak stimuleert zelfregulatie, eigenaarschap en leesplezier. Zowel leerkrachten als remedial teachers kunnen met deze materialen gericht afstemmen op individuele leerbehoeften. De methodiek vraagt deskundigheid en flexibiliteit, maar levert betrokken en gemotiveerde leerlingen op die met vertrouwen en inzicht hun taalvaardigheid ontwikkelen.
Formuleerfouten in het voortgezet onderwijs: inzichten uit recent empirisch onderzoek - 31/3
Onderwijs in correct formuleren, zoals het vermijden van pleonasmen en foutieve bijzinnen, is een vast onderdeel van het schoolvak Nederlands. Maar hoe effectief is deze aanpak eigenlijk? In dit artikel wordt kritisch gekeken naar traditioneel formuleeronderwijs en worden recente onderzoeksresultaten besproken. De conclusie: het huidige onderwijs is vaak te normatief, onvoldoende onderbouwd en sluit slecht aan bij de echte schrijfproblemen van leerlingen. Aan de hand van drie concrete aanbevelingen – gebaseerd op contextgericht, betekenisvol en taalbewust onderwijs – laat het artikel zien hoe remedial teachers leerlingen effectiever kunnen begeleiden bij hun schrijfvaardigheid. Door in te zetten op fouten die leerlingen echt maken, formuleren in context aan te bieden en het omgaan met taalnormen, taalwerkelijkheid en taalgevoel te stimuleren, ontstaat krachtiger en relevanter schrijfonderwijs. Lees het volledige artikel voor een onderbouwde visie op hoe formuleren wél werkt.
Writing-to-learn: hoe schrijven het leren van taal en vakinhoud kan stimuleren - 31/2
Schrijven is niet alleen een vaardigheid die leerlingen moeten beheersen, maar ook een krachtig middel om taal en vakinhoud te leren. Toch krijgt schrijfonderwijs vaak pas laat en beperkt aandacht, mede doordat het als complex en tijdrovend wordt gezien. Dit artikel pleit voor een andere benadering: writing-to-learn. Hierin staat schrijven niet alleen als eindproduct centraal, maar als actief leerproces. Leerlingen worden uitgedaagd hun gedachten te ordenen, taalvaardigheid te ontwikkelen en vakinhoud te doorgronden. De bijdrage vertaalt wetenschappelijke inzichten naar concrete adviezen voor de onderwijspraktijk, inclusief voorbeelden van effectieve schrijfactiviteiten. Zo laat het artikel zien dat schrijven, mits goed ingezet, voor elke leerling – ongeacht niveau of taalachtergrond – een sleutel tot diepgaand leren kan zijn. Een onmisbaar perspectief voor taal- én vakdocenten.
Taalscaffolding als een complex ambacht van de taalbewuste docent - 31/1
In meertalige klassen is taalsteun cruciaal – maar hoe doen docenten dat eigenlijk? Dit onderzoek laat zien hoe leraren in het Eerste Opvang Anderstaligen (EOA) onderwijs taal gebruiken om begrip en vaardigheden te versterken. Aan de hand van drie praktijkvoorbeelden wordt duidelijk hoe ‘scaffolding’ op woord- en zinsniveau werkt via unpacking en repacking. Docenten blijken taal actief te ondersteunen, vaak verweven met de inhoud van het vak. Taalsteun hoeft dus geen extra taak te zijn, maar juist een krachtig middel om leerlingen inhoudelijk én talig verder te helpen. Lees het hele artikel voor de voorbeelden en inzichten.
Woordenaars - 30/2
Michelle van Dijk ontwikkelde het programma Woordenaars, gebaseerd op het Amerikaanse Word Generation, om de woordenschat, schrijfvaardigheid en betrokkenheid van leerlingen te vergroten. Leerlingen lezen, spreken en schrijven elke week over een prikkelend thema met vijf vaste begrippen. Deze aanpak is vakoverstijgend: de thema’s keren terug bij bijvoorbeeld geschiedenis, biologie of wiskunde. De korte schrijfopdrachten sluiten aan bij inzichten uit 'The Writing Revolution' en bieden concrete bouwstenen voor beter schrijven. Vooral taalzwakke leerlingen profiteren zichtbaar, ook in kleine groepen of remedial teaching. Inmiddels doen ruim 125 docenten en bijna 6.000 leerlingen mee.
Cursus Lezen, Spelling en Dyslexie: Inzetten op vakmanschap - 30/1
Veel kinderen behalen onvoldoende lees- en spellingresultaten, blijkt onder andere uit PISA-onderzoek en het hoge aantal dyslexieverklaringen. Vakmanschap is essentieel om deze problemen effectief aan te pakken. De LBRT Academie biedt daarom de cursus Lezen, spelling en dyslexie aan, gegeven door Frans van den Heuvel. De cursus behandelt onder meer lees- en spellingstrategieën, signalering en diagnostiek, effectieve ondersteuning op ondersteuningsniveau 3 en evidence-based interventies. Er is aandacht voor vroegtijdige signalering, kwalitatieve analyse van leesproblemen en praktische begeleiding, inclusief remediëren, compenseren en dispensatie. Een goede vertrouwensrelatie en samenwerking met ouders en school staan centraal. Doel is om vakinhoudelijke kennis en praktische vaardigheden te versterken, zodat kinderen optimaal ondersteund worden bij lees- en spellingproblemen.
De rol van de remedial teacher in de preventie van ernstige lees- en spellingproblemen -29/3
Het aantal dyslexieverklaringen ligt veel hoger dan de verwachte prevalentie, wat wijst op tekortkomingen in het lees- en spellingonderwijs. Een preventieve, onderbouwde aanpak is essentieel om leesproblemen vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. Hierbij spelen remedial teachers (rt’ers) een cruciale rol op drie ondersteuningsniveaus: goed onderwijs in de klas (niveau 1), extra begeleiding voor zwakke lezers (niveau 2) en intensieve, specifieke interventies bij hardnekkige problemen (niveau 3). Rt’ers kunnen leerkrachten ondersteunen, effectieve interventies uitvoeren en meewerken aan schoolbrede verbetertrajecten. Programma’s zoals Dyslexie Centraal en bijbehorende scans helpen scholen systematisch te werken aan preventie. Kritisch kijken naar het onderwijs, gebruikmaken van beschikbare kennis en interprofessioneel samenwerken zijn sleutelbegrippen. Door deze aanpak wordt niet alleen de begeleiding van leerlingen met lees- en spellingproblemen verbeterd, maar ook het aantal onterechte dyslexieverklaringen teruggedrongen. Voor remedial teachers ligt hier een belangrijke, actieve en adviserende rol binnen én buiten de school.