Artikelen
Asynchrone ontwikkeling bij hoogbegaafde leerlingen 33/5
Psychologische flexibiliteit, taal en context - 33/3
Rekenen is voor Sam meer dan sommen maken: taal, emoties en het autonome zenuwstelsel spelen mee. Vanuit de Contextuele Gedragswetenschap (CGW) en Acceptatie en Commitment Training (ACT) leert hij psychologische flexibiliteit, met vaardigheden als defusie, compassie en waardengericht werken. Door samen met zijn remedial teacher betekenis te geven, kleine stappen te zetten en een veilige schoolcontext te creëren, kan leren weer energie geven. Dit artikel laat zien hoe CGW praktische handvatten biedt voor onderwijs, zodat leerlingen als Sam niet vastlopen maar groeien – in rekenen én in leven.
Executieve functies - 33/3
Overvraagde executieve functies: geen onwil, maar onmacht - 33/3
Ontwikkelingspsycholoog dr. Mariët van der Molen pleit voor een nieuwe kijk op executieve functies: niet ‘zwak’, maar vaak ‘overvraagd’ door een mismatch tussen kind, taak en omgeving. In dit interview legt ze uit hoe stress, onvoorspelbaarheid en te hoge eisen kinderen belemmeren, en hoe voorspelbaarheid, reflectie en eigenaarschap juist groei stimuleren. Remedial teachers spelen hierin een sleutelrol door kinderen te begeleiden bij het ontdekken wat werkt, zonder over-ondersteuning. Met praktische tips en voorbeelden laat Van der Molen zien hoe bewuste afstemming, rust en structuur leiden tot meer zelfregie, veerkracht en leerplezier – voor zowel leerling als professional.
De cognitieve fundamenten van leesbegrip: Waarom strategieën op zichzelf niet helpen - 33/2
Veel leerlingen leren netjes strategieën toepassen tijdens het lezen: ze stellen vragen, letten op signaalwoorden, maken voorspellingen. En toch blijft het begrip vaak oppervlakkig. Wat gaat er mis? In dit artikel laat Elvira Pont zien dat effectieve strategieën niet kunnen werken zonder een stevige cognitieve basis. Lezen met begrip vraagt méér dan techniek: het vraagt om het kunnen vasthouden, ordenen, verbinden en monitoren van informatie. Pont beschrijft vier cognitieve fundamenten die samen het fundament vormen van leesbegrip: werkgeheugen, informatieverwerking, het kunnen afleiden van verbanden en metacognitie. Als remedial teacher of taalexpert krijg je met dit artikel scherp inzicht in waarom sommige leerlingen blijven hangen in oppervlakkige verwerking – en wat je daaraan kunt doen.
Tieners, schermen en smartphones: wat zegt de wetenschap? - 33/2
Tieners, schermen en smartphones: wat zegt de wetenschap? Sociale media zijn overal. Waar roken en alcohol voor jongeren streng gereguleerd zijn, is TikTok, YouTube of Snapchat altijd binnen handbereik – tot diep in de nacht. Dat roept vragen op: wat betekent die voortdurende digitale prikkelstroom voor de mentale gezondheid van tieners? En wat kunnen onderwijsprofessionals doen om grip te krijgen op het schermgedrag van leerlingen? In dit artikel zet Tijdschrift voor Remedial Teaching de nieuwste wetenschappelijke inzichten op een rij. We kijken naar wat langdurig schermgebruik doet met slaap, stemming en leerprestaties, maar ook naar de kansen die digitale media kunnen bieden. Want niet elk scherm is een probleem – en niet elke minuut online is verloren tijd. Juist voor remedial teachers liggen er mogelijkheden om jongeren bewuster, gezonder én mediawijzer te begeleiden in een digitale wereld die niet meer weggaat.
‘Motivatie is de grote broer van concentratie; hier heb je zelf invloed op’ - 32/4
Het belang van goede auditieve verwerking - 32/1
Sam lijkt soms afwezig, maar het probleem zit dieper: in de auditieve verwerking of het werkgeheugen. Steeds meer kinderen hebben moeite met het verwerken van auditieve informatie, terwijl hun gehoor goed is. Ze haken af in gesprekken, missen instructie, en lopen leerachterstanden op. Oorzaken? Mogelijk een overdaad aan visuele input in de vroege jeugd. In dit artikel lees je hoe je als remedial teacher met testen als die van Acoustic Pioneer zicht krijgt op waar in het brein de verwerking stokt – en hoe trainingen zoals Dierenstapelen of Elephant Memory effectief kunnen zijn, mits ingebed in reguliere begeleiding. Zo kan een kind als Sam weer aanhaken, meedoen en leren.
'Motivatie stimuleren door zelfreflectie en samenwerking' - 31/4
Debby Merkelbach combineert haar kennis van orthopedagogiek en remedial teaching met een sterke passie voor jongeren. In haar praktijk “Leer-Maatje” helpt ze basisschool- en middelbare scholieren met leerproblemen, motivatie en studievaardigheden. Ook geeft ze trainingen op een VO-school, zoals “Snel leren = leuk leren”. Haar aanpak is persoonlijk, praktisch én resultaatgericht. Ze benadrukt het belang van leren leren, laat jongeren hun eigen motivatie ontdekken en werkt nauw samen met scholen. Debby is onlangs weer aangesloten bij de LBRT, om haar professionaliteit te onderstrepen. Nieuwsgierig naar haar visie op werken met pubers, haar tips én hoe een mindmap effectiever kan zijn dan een samenvatting? Lees het volledige artikel!
Omgaan met sensorische verwerkingsverschillen bij leerlingen - 31/3
Een kind dat wiebelt, zich snel terugtrekt of heftig reageert op aanraking kan meer nodig hebben dan alleen ‘grenzen en structuur’. In dit interview vertelt Carol Stock Kranowitz, auteur van de bestseller Uit de Pas, over Sensory Processing Disorder (SPD): een vaak gemiste oorzaak van gedragsproblemen in de klas. Ze legt uit hoe je SPD herkent, welke typen er zijn, en hoe je als leerkracht of remedial teacher steun biedt. Met praktische tips over rust, routines en beweging laat Kranowitz zien hoe je leerlingen helpt grip te krijgen op hun zintuiglijke wereld. Een must-read voor wie méér wil begrijpen van ogenschijnlijk ‘moeilijk’ gedrag in de klas.
Zijn intrinsieke motivatie en spel hetzelfde? En wat betekent dat voor het (speciaal) onderwijs? - 30/5
Intrinsieke motivatie is de sleutel tot diepgaand leren, welzijn en sociale ontwikkeling – maar laat zich niet afdwingen. Dit artikel laat zien hoe speels gedrag bij dieren én mensen essentieel is voor ontwikkeling en hoe de Zelfdeterminatietheorie (SDT) dit verklaart met de pijlers autonomie, competentie en verbondenheid. Spel, nieuwsgierigheid en leerplezier worden vaak verdrongen door toetsdruk en verplichtingen. Toch zijn er inspirerende voorbeelden, zoals Agora-scholen en dierondersteunde interventies, waarin spel en motivatie centraal staan. Een pleidooi voor meer speelruimte en minder druk, juist ook in het (speciaal) onderwijs.
'Als onvermogen wordt uitgelegd als onwil' - 30/3
Het Nederlandse onderwijs is de afgelopen decennia ingrijpend veranderd: samenwerken is nu de norm, van basisschool tot MBO. Maar wat als je sociaal minder behendig bent? Waar we cognitieve verschillen – zoals IQ – wél erkennen, krijgt variatie in sociale vaardigheden amper aandacht. Toch verschilt sociale behendigheid minstens zo sterk als IQ, blijkt uit recente wetenschap. Leerlingen die moeite hebben met sociale situaties raken daardoor snel overvraagd, verkeerd begrepen of onterecht veroordeeld. Samenwerken wordt dan geen leermiddel, maar een struikelblok. Dit opiniestuk pleit voor meer oog voor sociaal onvermogen en minder snelle oordelen over ‘onwil’. In het boek Pijnlijke Contacten wordt dit complexe, vaak onzichtbare probleem verder uitgediept met inzichten en herkenbare voorbeelden uit de praktijk.