Artikelen

Met Sprongen Vooruit 33/4

Micro-lesson video’s: klein van stuk, groot in effect 33/4

Taalonderwijs op de schop: Vernieuwing van taalmethodes in het primair onderwijs - 33/2

Na jaren werken met verouderde lespakketten slaan basisscholen nu een nieuwe koers in: aangescherpte OESO-rapporten en concept-kerndoelen vragen om geïntegreerd taalonderwijs waarin lezen, schrijven, spreken, luisteren en digitale geletterdheid samenkomen in rijke thema’s. Nieuwe methodes als Nieuw Nederlands Junior, Staal 2, Pit, Taal Actief 5, Taaljacht, Blink Taal & Lezen en Wetenswaardig verbinden grammatica, woordenschat en tekstbegrip aan wereldoriëntatie en betekenisvolle eindtaken. Dankzij groeischriften, rubrics en formatieve evaluatie kunnen leerkrachten en remedial teachers gericht pre-teachingslessen en differentiatie inzetten voor zwakkere lezers, anderstaligen en zelfstandige leerlingen. Scholen kiezen de bouwstenen die passen bij hun visie en populatie, maar dit vraagt wel investering in training en samenwerking. Zo wordt taal geen los vak, maar een middel om te communiceren, ontdekken en kritisch denken, en ontstaat toekomstbestendig, effectief en inclusief taalonderwijs.

De Yucelmethode: Krachten, lasten en wensen in beeld - 32/5

De Yucelmethode is een visuele en tactiele benadering die kinderen en hun gezinnen helpt om krachten, lasten en wensen inzichtelijk te maken. Door met kleurrijke blokken en balken een opstelling te bouwen, wordt een overzicht gecreëerd van de huidige situatie en gewenste veranderingen. Deze methode biedt een niet-talige manier om complexe gevoelens en situaties bespreekbaar te maken, wat vooral nuttig is bij neurodivergent ontwikkelende kinderen met communicatie-uitdagingen. Toepassing en werkwijze: De methode gebruikt symbolische bouwmaterialen: balken representeren thema’s, gekleurde T-blokken staan voor krachten, en rechthoekige blokken voor lasten. De opstelling wordt begeleid door een getrainde professional die vanuit een nieuwsgierige en niet-sturende houding vragen stelt. Het proces omvat reflectie op de huidige situatie en visualisatie van doelen, waarbij leerlingen ervaren dat ze meer zijn dan hun problemen. Praktische voordelen: Inzicht in meerdere perspectieven: De methode betrekt de leerling, ouders en professionals, waardoor een breed en genuanceerd beeld ontstaat van ieders krachten, lasten en wensen. Holistische benadering: Door krachten en steunbronnen in de omgeving te benutten, ondersteunt de methode veerkracht en duurzame resultaten. Flexibele inzet: Geschikt voor individuele begeleiding, voortgangsgesprekken, evaluaties of multidisciplinaire overleggen. Onderzoeksresultaten: De Yucelmethode biedt aanvullende inzichten ten opzichte van reguliere hulpverleningsmethoden, vooral door nadruk op familie- en omgevingskrachten. Het proces stimuleert co-creatie, waardoor leerlingen eigenaar blijven van hun leerproces. Aanbevelingen: Gebruik de methode om doelen te formuleren, reflectiemomenten in te bouwen en interventies te evalueren. Pas sessies aan op de aandachtspanne van het kind en respecteer diens tempo en voorkeuren. De methode bevordert samenwerking tussen remedial teachers, ouders en andere betrokken professionals. De Yucelmethode is een krachtig hulpmiddel voor het ondersteunen van leren, groei en herstel, waarbij leerlingen niet alleen gezien worden in relatie tot hun uitdagingen, maar ook tot hun potentieel en netwerk.

Gastcolumn: ‘Samen Sterk voor succesvolle dyslexiezorg’ - 32/5

De diepte in met Reken XL - 32/5

RekenXL is een rekenmethode ontworpen voor leerlingen met een hoog ontwikkelingspotentieel, met een focus op diepgang, verbreding en creërend denken. De methode, geschikt voor remedial teaching en groepsgebruik in het basisonderwijs, combineert uitdagende wiskundige onderwerpen met aandacht voor executieve functies en motivatie. Kenmerken van RekenXL: Gebaseerd op de SOLO-taxonomie, waarmee leerlingen stap voor stap worden meegenomen in complexe leerprocessen. Projecten voor groep 3 t/m 8, met aandacht voor eigenaarschap, reflectie en verbinding met de klas. Uitdagende opdrachten die de leerhonger van begaafde leerlingen stillen en gedragsproblemen helpen voorkomen. Praktijkvoorbeelden: Leerlingen doorlopen de "leerkuil," waarbij ze starten met nieuwe concepten (zoals het binaire stelsel) en geleidelijk verbanden leggen, tot ze het geleerde kunnen abstraheren en toepassen in andere situaties. Creatieve eindopdrachten, zoals het maken van spellen of uitlegfilmpjes, versterken eigenaarschap en trots. Motiverende kracht: RekenXL biedt keuzevrijheid en uitdagende onderwerpen, wat motivatie en leerplezier vergroot. Het methodisch gebruik van strategieën zoals plannen, reflecteren en samenwerken helpt leerlingen niet alleen in wiskunde, maar ook bij hun algehele ontwikkeling. Conclusie: RekenXL combineert uitdagende opdrachten met aansprekende thema’s en is ideaal voor remedial teachers die begaafde leerlingen willen begeleiden en motiveren. De methode biedt niet alleen verdieping in wiskunde, maar ook een breder perspectief op leren en persoonlijke groei.

Succesvol inzetten van dyslexiehulpmiddelen - 32/4

Ondersteuning bij begrijpend lezen - 32/4

Rekenvraagstukken in de basisschool - 32/4

Waarom lukt het leerlingen soms niet om een ogenschijnlijk eenvoudige rekenopgave op te lossen? Dit artikel laat aan de hand van historische en hedendaagse vraagstukken zien hoe context, taal, illustraties en formuleringen het oplossingsproces sterk beïnvloeden. Er wordt ingegaan op de rol van impliciete modellen, heuristieken, en het belang van realistisch modelleren. Ook komt aan bod hoe kinderen al vóór formele instructie informele strategieën toepassen, en hoe inhibitie en zelfregulatie cruciaal zijn voor succes. Kortom: een inspirerend en praktisch onderbouwd overzicht van wat goed vraagstukonderwijs vraagt – én oplevert.

Nieuw! Zuid-Vallei Printer - 32/3

Op maat begrijpend Lezen: Ondersteuningsprogramma biedt goede resultaten - 32/3

Begrijpend lezen met impact: programma ‘Op Maat’ laat leerlingen groeien Begrijpend lezen vormt de sleutel tot schoolsucces — en toch worstelen veel kinderen ermee. Hoe breng je daar als onderwijsprofessional verandering in? In dit artikel maak je kennis met Op Maat Begrijpend Lezen, een programma dat niet alleen inzet op motivatie en leesplezier, maar ook aantoonbare resultaten boekt. Leerlingen stijgen één tot twee niveaus op landelijke toetsen, zoals de Citotoets. Ontdek hoe een doordacht model en onderbouwde aanpak het verschil maken, en hoe jij daar direct in je klas van kunt profiteren.

Hoe help je je risicoleerlingen de zomervakantie door? - 32/3

De zomervakantie kan zorgen voor een leesdip, vooral bij risicoleerlingen. Hoe help je hen toch vooruitgang te blijven boeken? Dit artikel biedt tips en inspiratie voor remedial teachers én scholen om het leesplezier vast te houden. Denk aan samenwerken met ouders en bibliotheken, gebruik van luisterboeken en een doeboekje meegeven. Ook schoolbrede initiatieven zoals boekenmarkten, leesgesprekken en speeddates komen aan bod. Alles draait om motivatie en leesplezier – dé sleutel tot blijvende leesontwikkeling. Ontdek hoe jij leerlingen kunt helpen om ook tijdens de vakantie met plezier te blijven lezen!

Remedial Playing - 32/2

Redacteur en remedial teacher Manuel Colsen omschrijft enkele denkspellen die te gebruiken zijn om de rt-lessen voor leerlingen nog leuker en afwisselender te maken. Bovendien doen deze spelletjes een beroep op executieve vaardigheden.

Filosoferen om te leren denken - 32/2

Waarom geven leerlingen soms goede antwoorden zonder écht te begrijpen wat ze doen? In dit artikel pleit Anna Wagemans voor het stimuleren van een actieve en kritische leerhouding door te *filosoferen met kinderen*. Door samen na te denken over vragen zonder vaststaand antwoord, leren leerlingen verwoorden wat ze denken, verbanden leggen en openstaan voor andere perspectieven. Dit versterkt hun creatief en kritisch denken — vaardigheden die hard nodig zijn in de snel veranderende wereld van vandaag. Wagemans laat zien hoe filosofisch denken niet alleen in groepsgesprekken, maar ook in de individuele begeleiding van remedial teachers toepasbaar is. Zo krijgt de leerling ruimte om na te denken over eigen leerstrategieën en doelen. Een waardevolle benadering die verder gaat dan kennisoverdracht en écht bijdraagt aan de ontwikkeling van denkvaardigheid en zelfinzicht.

Filosoferen in de praktijk - 32/2

In dit artikel wordt beschreven hoe filosoferen in een voltijd HB-groep op basisschool De Steiger bijdraagt aan het stimuleren van kritisch en genuanceerd denken. Filosoferen is hierbij geen discussie of fantaseren, maar een respectvolle zoektocht naar betekenis. Voorwaarden zoals duidelijke gespreksregels en een veilige sfeer zijn cruciaal, zodat alle kinderen durven mee te denken en spreken. Aan de hand van praktijkvoorbeelden – een gesprek over jaloezie met het boek Alles wat ik voel en een denkoefening over goed en kwaad met sprookjesfiguren – laat de auteur zien hoe kinderen uitgedaagd worden verder te denken dan hun eigen ervaring. Door het stellen van vragen, het uitwisselen van perspectieven en het onderbouwen van standpunten ontwikkelen kinderen zowel hun morele als hun cognitieve denkvaardigheden. Zo ontdekken zij dat goed en kwaad niet altijd zwart-wit zijn, en dat denken ruimte geeft voor nuance en groei.

Een effectieve aanpak voor het onderwijzen van dubbel bijzondere leerlingen - 32/2

Dubbel bijzondere leerlingen, begaafd én met een leer- of ontwikkelingsstoornis, stellen het onderwijs voor complexe uitdagingen. Het Systemic Support Program (SSP) biedt leraren een gestructureerde en oplossingsgerichte aanpak om maatwerkinterventies te ontwikkelen. In dit artikel worden de resultaten van een onderzoek naar het SSP besproken. Leraren rapporteerden een beter begrip van de behoeften van deze leerlingen, een afname van emotionele uitbarstingen en positieve reacties van ouders. De methode vergrootte hun handelingsbekwaamheid, zowel in de klas als online. SSP blijkt daarmee een krachtig instrument om dubbel bijzondere leerlingen effectiever te ondersteunen.

Pedagogische sensitiviteit in het werken met hoogbegaafde leerlingen - 32/2

Hoe geef je hoogbegaafde leerlingen écht passend onderwijs? Dit artikel laat zien dat pedagogische sensitiviteit, het goed aanvoelen, begrijpen en reageren op wat een leerling nodig heeft, minstens zo belangrijk is als didactische aanpassingen. In een diverse klas voelen hoogbegaafde leerlingen zich vaak ‘anders’ of niet gezien. Een leraar die zich bewust is van deze unieke positie en hier sensitief op inspeelt, kan een wereld van verschil maken in het welbevinden, de motivatie en het zelfbeeld van deze leerlingen. Het artikel gaat in op de achtergronden van pedagogische sensitiviteit en geeft praktische, laagdrempelige tips om hier direct mee aan de slag te gaan. Een must-read voor onderwijsprofessionals die méér willen betekenen voor hun hoogbegaafde leerlingen.

Prentenboeken: rijke basis voor wiskundige interactie - 32/1

Prentenboeken zijn niet alleen een taalrijke schat, maar ook een wiskundige goudmijn. Onderzoek toont aan dat kleuterleerkrachten, zowel bij expliciet wiskundige als ‘gewone’ prentenboeken, jonge kinderen effectief kunnen uitdagen tot wiskundig denken via interactieve vragen. Cruciaal is de afwisseling tussen concrete vragen (zoals “Hoeveel wielen zie je?”) en abstracte denkprikkels (“Wat als elk biggetje een vriendje meeneemt?”). Vooral abstracte vragen blijken wiskundig denken te stimuleren, zeker bij wiskundige prentenboeken. Leerkrachten blijken dit bewust en doelgericht in te zetten, al verschilt de mate van abstractie. De aanbeveling? Zet als remedial teacher of leerkracht je wiskundige bril op bij het voorbereiden én uitvoeren van voorleesmomenten, en durf inspelen op de spontane wiskundige observaties van kinderen. Door meerdere keren en met verschillende doelen voor te lezen, vergroot je hun wiskundig inzicht — stap voor stap, bladzijde voor bladzijde.

Vraag Raak: de kunst van effectieve vragen stellen - 32/1

In de lerarenkamer vertelt Paul geagiteerd over Pablo, een leerling met ADD, die steeds op zijn gsm zit. Wat doe je als begeleider? Verdedig je Pablo of luister je écht naar Paul? Dit artikel toont hoe communicatie vaak ontspoort door misverstanden, interpretaties en botsende contexten. In plaats van direct te reageren, leer je hoe ‘leeg luisteren’ en het stellen van doordachte vragen je helpen om voorbij de frustratie te komen. Via drie registers – Doen, Denken en Voelen – ontdek je hoe je de juiste vragen stelt op het juiste moment. Zo ondersteun je Paul, creëer je ruimte voor nuance én voorkom je polarisatie. Een onmisbare gids voor wie gesprekken in scholen menselijker én effectiever wil maken.

RT begeleiding aan leerlingen met Downsyndroom - 32/1

Ontwikkeling stopt niet na het speciaal onderwijs – en dit artikel laat zien waarom. Aan de hand van inspirerende voorbeelden, zoals Mar Galcerán – het eerste parlementslid in Europa met het syndroom van Down – laat dit artikel zien wat er mogelijk is als we talent blijven zien. Ouders van jongeren met een verstandelijke beperking richtten zelf een school op: Paratus. Daar draait het om ontdekken, ontmoeten en ontwikkelen – midden in de samenleving. Met een onderwijsprogramma vol stages, cognitieve groei en persoonlijke doelen, krijgen jongeren de kans om verder te leren en een plek te vinden waar ze écht tot bloei komen. Dit artikel is een krachtig pleidooi voor inclusie, kansen en het geloof dat niemand ooit uitgeleerd is.

Er zijn meer klanken dan letters … - 31/5

In de Calvingroep, een innovatieve onderwijsvoorziening voor jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong, wordt taalontwikkeling benaderd vanuit nieuwsgierigheid en betekenisvolle contexten. Centraal staat de didactiek van Dolf Janson, waarbij klanken en letters bewust gescheiden worden aangeboden. Leerlingen onderzoeken klanken in een klankstation en verkennen lettervormen in een letterstation, wat leidt tot een diepere taalverwerking. Door thematisch en zonder methodegebonden werkboeken te werken, ontstaat ruimte voor maatwerk en differentiatie. Spellen en lezen worden via spel, gesprekken en reflectie verbonden aan eigen ontdekkingen. Deze aanpak stimuleert zelfregulatie, eigenaarschap en leesplezier. Zowel leerkrachten als remedial teachers kunnen met deze materialen gericht afstemmen op individuele leerbehoeften. De methodiek vraagt deskundigheid en flexibiliteit, maar levert betrokken en gemotiveerde leerlingen op die met vertrouwen en inzicht hun taalvaardigheid ontwikkelen.

Houd een remedial teaching traject kort, bondig en met een resultaatgerichte aanpak - 31/5

Carin Bakker-van Lienden ademt onderwijs. Wat begon met een meisjesdroom om juf te worden, groeide uit tot een veelzijdige carrière als leerkracht, leesexpert en eigenaar van RT-praktijk *Taal in Balans*. In dit interview vertelt Carin hoe haar liefde voor lezen, spelling en begeleiding leidde tot een eigen praktijk waarin ze leerlingen én scholen ondersteunt met deskundig en resultaatgericht onderwijsadvies. Ze deelt hoe zij remedial teaching inzet als tijdelijk, doelgericht instrument én benadrukt het belang van professionele begeleiding. Haar visie: iedereen kan leren, mits de aanpak klopt. Laat je inspireren door haar bevlogenheid, praktische inzichten en het verhaal van een leerling dat alles veranderde. Een must-read voor iedereen die gelooft in de kracht van goed onderwijs!

Denktalent bij kleuters? - 31/5

Sommige jonge kinderen blinken al vroeg uit in denken en leren – een zogenoemd *denktalent*. Toch wordt een cognitieve voorsprong niet altijd tijdig herkend, wat kan leiden tot demotivatie en gedragsproblemen. In dit artikel ontdek je hoe het stimuleren van creatieve denkvaardigheden niet alleen helpt bij de signalering van cognitief talentvolle kinderen, maar ook bijdraagt aan hun brede ontwikkeling. Denkvragen, rijke leeromgevingen en spel bieden kansen om kinderen uit te dagen én te observeren. Modellen zoals het drieringenconcept tonen aan dat creativiteit een cruciale component is van potentieel. Het artikel biedt praktische handvatten, zoals denksleutels, waarmee onderwijsprofessionals kinderen op een speelse en betekenisvolle manier kunnen uitdagen. Door denken te stimuleren vóórdat we gaan signaleren, bouwen we aan een inclusief onderwijsaanbod waarin elk kind de ruimte krijgt om zijn of haar talent te laten zien. Lees verder voor inspiratie, voorbeelden en direct toepasbare ideeën uit de praktijk.

Efficiënt automatiseren en rekenfeiten is mogelijk - 31/5

Veel leerlingen lopen vast op basisbewerkingen doordat hun rekenfeitenkennis onvoldoende geautomatiseerd is. Alleen herhaald oefenen blijkt vaak niet genoeg – een gerichte, efficiënte aanpak is nodig. In dit artikel lees je waarom automatiseren zo belangrijk is, hoe het werkgeheugen ontlast wordt en wat effectieve oefenvormen zijn. Je krijgt praktische tips voor de remedial teachingpraktijk én ontdekt hoe de webapplicatie *Analyse van de Rekenfeiten* helpt bij het in kaart brengen en aanpakken van individuele rekenhiaten. Met een adaptieve, op maat gemaakte leeromgeving wordt gericht geoefend aan wat écht nodig is. Een must-read voor iedereen die rekenproblemen bij de kern wil aanpakken!

Remedial Playing - 31/5

'Motivatie stimuleren door zelfreflectie en samenwerking' - 31/4

Debby Merkelbach combineert haar kennis van orthopedagogiek en remedial teaching met een sterke passie voor jongeren. In haar praktijk “Leer-Maatje” helpt ze basisschool- en middelbare scholieren met leerproblemen, motivatie en studievaardigheden. Ook geeft ze trainingen op een VO-school, zoals “Snel leren = leuk leren”. Haar aanpak is persoonlijk, praktisch én resultaatgericht. Ze benadrukt het belang van leren leren, laat jongeren hun eigen motivatie ontdekken en werkt nauw samen met scholen. Debby is onlangs weer aangesloten bij de LBRT, om haar professionaliteit te onderstrepen. Nieuwsgierig naar haar visie op werken met pubers, haar tips én hoe een mindmap effectiever kan zijn dan een samenvatting? Lees het volledige artikel!

Kinderen één-op-één begeleiden geeft me veel voldoening - 31/3

Henriëtte Berkvens is intern begeleider op een SBO-school in Limburg en heeft ruime ervaring in het basisonderwijs én als remedial teacher. In dit interview deelt zij haar loopbaanpad, de impact van haar LBRT-registratie, en haar visie op de kracht van samenwerking tussen onderwijs en zorg. Henriëtte benadrukt het belang van remedial teaching, zeker in het regulier onderwijs, en geeft een inkijkje in hoe haar school werkt met individuele leerlijnen en passende perspectieven. Ook vertelt ze over de waardevolle samenwerking met zorgpartners én een inspirerend praktijkvoorbeeld van een leerling voor wie RT het verschil maakte.

Intern begeleider Denise Bothof: “Door het stapelen van interventies op verschillende niveaus hopen we dat een leerling zich ontwikkelt binnen zijn eigen mogelijkheden” - 31/2

Hoe geef je als basisschool effectief vorm aan remedial teaching en eigen leerlijnen? Op OBS De Tweemaster in Capelle aan den IJssel werkt intern begeleider Denise Bothof samen met leerkrachten, onderwijsassistenten en een intern opgeleide remedial teacher aan een stevig en doordacht ondersteuningsaanbod. In dit interview vertelt Denise hoe de school werkt met ondersteuningsniveaus, hoe hulp op maat wordt georganiseerd en hoe leerlingen met een ontwikkelperspectief doelgericht worden begeleid. Van diagnostisch onderzoek tot concrete rekenmaterialen, en van groepsdoorbroken werken tot succeservaringen in groep 5 – dit artikel biedt een inspirerende inkijk in hoe zorg op school écht het verschil kan maken.

Begrijpend lezen is hot, maar wat werkt nu echt? - 31/2

Begrijpend lezen staat volop in de belangstelling – en dat is hard nodig. De leesmotivatie onder leerlingen is laag, de prestaties dalen en internationale vergelijkingen laten zien dat Nederland terrein verliest. In dit artikel neemt remedial teacher Annemarie Laseur je mee in de actuele staat van het begrijpend leesonderwijs. Wat werkt wél? En hoe kunnen we het tij keren? Aan de hand van recente inzichten en onderzoeken belicht zij drie cruciale pijlers: het belang van achtergrondkennis, een rijkere woordenschat en het strategisch inzetten van leesvaardigheden. Ook wordt duidelijk welke lessen we kunnen trekken uit de PIRLS- en PISA-resultaten, en wat scholen nú al doen om het leesonderwijs te verbeteren. Een must-read voor iedereen die begrijpend lezen weer op de kaart wil zetten — met visie, praktische handvatten en hoopvolle perspectieven.

Een onafhankelijke poortwachter om de dyslexiezorg te verbeteren - 31/1

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor vergoede dyslexiezorg, maar de uitvoering verschilt sterk. In steeds meer regio’s beoordeelt een onafhankelijke ‘poortwachter dyslexie’ of een leerling in aanmerking komt voor zorg. Dit voorkomt belangenverstrengeling en verbetert samenwerking tussen school, zorg en gemeente. Digitale dossiervorming en sturingsinformatie geven bovendien helder inzicht in leesonderwijs en aanmeldingen. Zo wordt de juiste zorg geboden aan kinderen die het echt nodig hebben – en krijgen scholen gerichte adviezen. Lees hoe deze aanpak zorgt voor kwaliteit, transparantie en betere ondersteuning voor leerlingen met leesproblemen.