Artikelen
Leren leren in groep 7 en 8 - 33/5-2025
Spelenderwijs meer woorden 33/5-2025
Micro-lesson video’s: klein van stuk, groot in effect 33/4
Spelenderwijs werken aan woordenschat met NT2 kleuters 33/4
Getalbegrip: het fundament van de rekenontwikkeling - 33/3
Kinderen ontwikkelen hun getalbegrip al vroeg, maar niet iedereen krijgt thuis dezelfde kansen. Vroege signalering is cruciaal om achterstanden te voorkomen. De Getalcheck brengt bij leerlingen van groep 1 t/m 4 snel in kaart welke basisvaardigheden wel en niet beheerst worden, zoals tellen, cijfers benoemen en sommen maken. Met gerichte adviezen, spelletjes en tips voor ouders stimuleert dit instrument zowel rekenvaardigheden als plezier in rekenen. Zo kunnen leerkrachten en remedial teachers tijdig en doelgericht ondersteuning bieden, waardoor kinderen een stevig fundament opbouwen voor hun verdere rekenontwikkeling.
Mind wandering: waarom onze gedachten graag dwalen - 33/1
Je leest een boek en ineens dwaal je af naar een vakantie of herinnering — zonde van je concentratie? Niet per se. Onderzoeker Myrthe Faber laat met eyetracking zien dat ‘mind wandering’ ons lezen juist kan verrijken. Dwalende gedachten zijn vaak verbonden met wat we lezen, helpen om nieuwe informatie te koppelen aan herinneringen en maken een verhaal persoonlijker. Toch is niet alle afleiding nuttig: in het verkeer kan het zelfs gevaarlijk zijn. En hoewel spontane ingevingen creatief aanvoelen, blijken ze dat lang niet altijd objectief te zijn. Creativiteit vraagt om een subtiel samenspel van loslaten én focussen. Faber en interviewer Ton Vogels benadrukken daarom het belang van reflectie: goede ideeën ontstaan vaak in de marge, maar verdienen daarna een kritische blik.
Hoe help je je risicoleerlingen de zomervakantie door? - 32/3
De zomervakantie kan zorgen voor een leesdip, vooral bij risicoleerlingen. Hoe help je hen toch vooruitgang te blijven boeken? Dit artikel biedt tips en inspiratie voor remedial teachers én scholen om het leesplezier vast te houden. Denk aan samenwerken met ouders en bibliotheken, gebruik van luisterboeken en een doeboekje meegeven. Ook schoolbrede initiatieven zoals boekenmarkten, leesgesprekken en speeddates komen aan bod. Alles draait om motivatie en leesplezier – dé sleutel tot blijvende leesontwikkeling. Ontdek hoe jij leerlingen kunt helpen om ook tijdens de vakantie met plezier te blijven lezen!
Hoe voorkomen we een terugval bij onze rt-leerlingen deze zomer? - 32/3
Versterk wederkerigheid in het thematiseren - 32/1
Thematiseren in de onderbouw biedt jonge kinderen betekenisvolle, interactieve leerkansen – maar risicoleerlingen hebben hier niet vanzelf profijt van. Juist zij vragen om doelgerichte ondersteuning in spel, taal en onderzoek. Dit artikel laat zien hoe remedial teachers in de uitvoeringsfase van een thema cruciale impulsen kunnen geven. Denk aan het verwoorden van spelhandelingen, het inzetten van spelscripts of het begeleiden van een klein onderzoekje – steeds afgestemd op het ontwikkelingsniveau en de betrokkenheid van het kind. Drie praktijkvoorbeelden laten zien hoe dit eruitziet en welke opbrengsten het oplevert, van plezier en taalontwikkeling tot meer zelfvertrouwen en spelverdieping. De rol van de remedial teacher blijkt onmisbaar in het toegankelijk maken van thematisch onderwijs voor álle leerlingen. Met praktische tips en didactische aanwijzingen biedt het artikel direct toepasbare inzichten voor wie met jonge kinderen werkt. Een pleidooi voor zorgvuldige observatie, bewust taalgebruik en doelgerichte spelbegeleiding.
Vraag Raak: de kunst van effectieve vragen stellen - 32/1
In de lerarenkamer vertelt Paul geagiteerd over Pablo, een leerling met ADD, die steeds op zijn gsm zit. Wat doe je als begeleider? Verdedig je Pablo of luister je écht naar Paul? Dit artikel toont hoe communicatie vaak ontspoort door misverstanden, interpretaties en botsende contexten. In plaats van direct te reageren, leer je hoe ‘leeg luisteren’ en het stellen van doordachte vragen je helpen om voorbij de frustratie te komen. Via drie registers – Doen, Denken en Voelen – ontdek je hoe je de juiste vragen stelt op het juiste moment. Zo ondersteun je Paul, creëer je ruimte voor nuance én voorkom je polarisatie. Een onmisbare gids voor wie gesprekken in scholen menselijker én effectiever wil maken.
Verhaalbegrip bij peuters en kleuters - 31/1
Voorlezen van (digitale) prentenboeken speelt een cruciale rol in de taalontwikkeling en het verhaalbegrip van jonge kinderen. Verhalende teksten zijn complexer dan dagelijkse taal, maar juist via herhaald voorlezen leren peuters en kleuters de structuur, woordenschat en opbouw van verhalen begrijpen. Onderzoek toont aan dat dit helpt om later beter te leren lezen en voorkomt leesproblemen. Digitale prentenboeken met animaties en geluid kunnen dit proces ondersteunen, mits ze niet te veel afleidende elementen bevatten. Vooral kinderen uit taalarmere gezinnen kunnen hier baat bij hebben. Toch ontstaan voorleesroutines niet vanzelf, ook niet met digitale middelen – en dat vraagt om verder onderzoek. Klik verder om te lezen hoe jonge kinderen boekentaal leren begrijpen en waarom voorlezen zó belangrijk is.
Voorkom de zomerdips met onze zomertips! - 30/3
Motiverende verrijking; Persoonlijke tijd voor hoogbegaafden - 30/2
Veel scholen bieden één vaste verrijkingsmethode voor hoogbegaafden, maar motivatie en ontwikkeling ontstaan juist door aan te sluiten bij hun interesses. Dit artikel laat zien hoe verrijkingsonderwijs meer effect heeft wanneer leerlingen autonomie krijgen, werken aan persoonlijke plannen en begeleid worden vanuit hun talenten. Belangrijke voorwaarden voor motivatie zijn autonomie, betrokkenheid en competentie. Met uitdagende opdrachten op hoog denkniveau, het inzetten van het TASC-model en persoonlijke leervragen leren leerlingen doelgericht plannen, reflecteren en presenteren. De leraar speelt hierin een coachende rol, gericht op zelfkennis, zelfstandigheid en actieve betrokkenheid. Zo komen hoogbegaafden écht tot leren!
Rekenvaardiger door gespreide herhaling: De kracht van het Leitnersysteem in de rt-praktijk - 30/1
Veel leerlingen vergeten leerstof snel, vooral bij rekenen. Het Leitnersysteem biedt een praktische oplossing voor remedial teachers om herhaling gestructureerd en effectief aan te pakken. Door gebruik van kaartjes en gespreide oefenmomenten helpt dit systeem leerlingen om kennis beter op te slaan in het langetermijngeheugen. Goed beantwoorde kaartjes schuiven door naar bakjes die minder vaak worden herhaald, terwijl fout beantwoorde kaartjes vaker terugkomen. Dit bespaart tijd en vergroot het leerrendement, zeker bij vakken waar voorkennis cruciaal is. Het artikel legt uit hoe je het Leitnersysteem inzet in de praktijk en geeft tips voor variaties, zodat je het kunt aanpassen aan de behoeften van je leerlingen.
Van spel tot strategie - 30/1
Denkspellen zijn een effectieve manier om kinderen spelenderwijs belangrijke vaardigheden aan te leren. In dit artikel lees je hoe denkspellen bijdragen aan de ontwikkeling van executieve functies, zoals planning, concentratie, flexibiliteit en emotieregulatie. Ook versterken spellen de growth mindset en vergroten ze het zelfvertrouwen van kinderen. Aan de hand van het ijsbergmodel wordt uitgelegd dat vaardigheden en gedrag pas zichtbaar worden als er een sterke basis onder ligt, waaronder mindset en executieve functies. In de remedial teaching-praktijk kunnen denkspellen zoals logische, strategische, coöperatieve en reactiespellen gericht worden ingezet om specifieke vaardigheden te trainen. Dit levert niet alleen leerwinst op, maar ook plezier en succeservaringen.
Een nieuw schooljaar in aantocht: Zo help jij als rt’er bij de overgang naar een nieuwe groep
Het einde van een bijzonder schooljaar vraagt extra aandacht voor leerlingen, vooral na de impact van de coronapandemie. Veel kinderen kampen met onderwijsachterstanden en sociaal-emotionele uitdagingen. Remedial teachers (rt’ers) spelen hierin een essentiële rol. Naast didactische ondersteuning ligt de focus op het versterken van sociaal-emotionele vaardigheden, wat een positief effect heeft op schoolprestaties. Hiervoor zijn diverse materialen beschikbaar, zoals *Het Babbelspel*, *Kikker be cool* en *Vaardighedenkaartjes*. Ook spellen als *Let’s talk about corona* en *Corona Memory* helpen om gevoelens rondom corona bespreekbaar te maken. Voor leerlingen die overstappen naar het voortgezet onderwijs zijn het *Brugklasspel* en *Brugklaskatern* waardevolle hulpmiddelen om hen voor te bereiden op de nieuwe fase. Rt’ers kunnen met deze middelen zorgen voor een veilige, stevige basis bij de start van het nieuwe schooljaar, waarin zowel cognitieve als emotionele groei centraal staan. Zo dragen zij bij aan duurzaam herstel en veerkracht bij leerlingen.
De verschillende vormen van feedback geven + de meest effectieve! -29/3
Effectieve feedback is essentieel binnen remedial teaching om het leerproces van kinderen te versterken. Hoewel complimenten en symbolen als duimen en smileys motiverend kunnen zijn, leren kinderen hier vaak weinig van. Effectieve feedback richt zich op wat een kind doet en hoe het dat doet. Er zijn vier niveaus van feedback: op de taak, het proces, zelfregulatie en de persoon. Feedback op de taak en het proces helpt kinderen inzicht te krijgen in hun werk en leerstrategieën. Zelfregulatiefeedback, de meest effectieve vorm, stimuleert reflectie en eigenaarschap over het leerproces. Persoonsgerichte feedback, zoals "Wat ben je slim!", is minder effectief omdat het kinderen afhankelijk kan maken van externe waardering. De vuistregel is: geef 2/3 specifieke feedback (taak, proces, zelfregulatie) en slechts 1/3 niet-specifieke feedback. Remedial teachers spelen een sleutelrol in het bewust en doelgericht inzetten van deze feedbackvormen voor betere leerresultaten.