Artikelen
De Plaatsingswijzer 33/5
Taalontwikkeling als individueel proces: implicaties voor het onderwijs 33/4
Toetsen in het basisonderwijs: wat betekenen de resultaten écht? - 33/3
Toetsresultaten in het basisonderwijs bieden waardevolle inzichten voor het afstemmen van onderwijs, maar leiden bij ouders vaak tot verwarring. Dit artikel legt helder uit wat begrippen als vaardigheidsscore, percentielscore, referentieniveau en DLE betekenen, welke misverstanden veel voorkomen, en waarom toetsuitslagen altijd in context moeten worden bekeken. Met praktische tips voor heldere communicatie en ouderbetrokkenheid laat het zien hoe scholen en remedial teachers samen kunnen zorgen voor beter begrip én gerichte ondersteuning van leerlingen. Lees hoe je toetsdata vertaalt naar kansen voor groei.
Doorstroomtoetsen: impact op advies en onderwijsbeleid - 33/1
Tien jaar na de invoering van meerdere doorstroomtoetsen blijkt de beloofde keuzevrijheid vooral tot verwarring te leiden. Scholen kiezen massaal de toets die hun leerlingen het hoogste advies oplevert, waardoor gelijke kansen onder druk staan. Hoewel toetsen kansarme kinderen soms een eerlijker advies geven, ontstaan ook strategisch gedrag en ongelijke ondersteuning. De PO-Raad pleit daarom voor één uniforme toets, maar het ministerie houdt vast aan het huidige beleid. Experts waarschuwen voor de impact van normverschillen en prestatiedruk. Internationale voorbeelden tonen dat minder toetsen óók kunnen werken. De kernvraag: hoe zorgen we voor rechtvaardige adviezen zónder extra druk op elfjarigen?
Moderne IQ tests, wanneer gebruiken we ze en wat leveren ze op? 32/5
Moderne IQ-tests, zoals de WPPSI-IV-NL, WISC-V-NL en IDS-2, zijn gebaseerd op het CHC-model en bieden een betrouwbare schatting van het algemene intelligentieniveau van een leerling. Deze tests meten vaardigheden zoals redeneervermogen, geheugen, taal en informatieverwerkingssnelheid en helpen bij het begrijpen van leerproblemen. Het doel is niet om een persoon te labelen, maar om inzicht te bieden in sterke en zwakke punten en zo te ondersteunen bij verder onderzoek en begeleiding. De moderne tests richten zich meer op fluïde intelligentie (denkvermogen en probleemoplossing) dan op gekristalliseerde intelligentie (opgedane kennis en taalvaardigheden), wat leidt tot een eerlijker beeld van de oorspronkelijke intelligentie. Kwalitatieve observaties tijdens de test zijn net zo waardevol als de scores en helpen bij het plaatsen van resultaten in context. Hoewel de tests waardevolle informatie bieden, zijn ze geen op zichzelf staand handelingsgericht instrument. Voor effectieve ondersteuning is breder onderzoek nodig, inclusief inzicht in motivatie, schoolsituatie en eerdere begeleiding. Moderne IQ-tests zijn een essentieel onderdeel van psychodiagnostisch onderzoek, maar altijd in combinatie met een bredere aanpak.
Het belang van goede auditieve verwerking - 32/1
Sam lijkt soms afwezig, maar het probleem zit dieper: in de auditieve verwerking of het werkgeheugen. Steeds meer kinderen hebben moeite met het verwerken van auditieve informatie, terwijl hun gehoor goed is. Ze haken af in gesprekken, missen instructie, en lopen leerachterstanden op. Oorzaken? Mogelijk een overdaad aan visuele input in de vroege jeugd. In dit artikel lees je hoe je als remedial teacher met testen als die van Acoustic Pioneer zicht krijgt op waar in het brein de verwerking stokt – en hoe trainingen zoals Dierenstapelen of Elephant Memory effectief kunnen zijn, mits ingebed in reguliere begeleiding. Zo kan een kind als Sam weer aanhaken, meedoen en leren.
Deze column voldoet - 31/4
IEP Leerlingvolgsysteem: kijken naar het kind met hoofd, hart en handen - 31/2
In dit artikel nemen we het IEP Leerlingvolgsysteem onder de loep. We spreken met productmanager Janneke Helsloot van Bureau ICE over de IEP Eindtoets, die inmiddels is omgevormd tot de IEP Doorstroomtoets, en het bijbehorende LVS. Wat maakt dit systeem uniek voor remedial teachers? IEP kijkt verder dan taal en rekenen, en brengt ook sociaal-emotionele ontwikkeling, leeraanpak en creatief vermogen in kaart – het ‘hoofd, hart en handen’-principe. Het leergerichte systeem werkt niet met normatieve scores, maar met individuele leergroeimeters en talentenkaarten, wat leidt tot minder toetsstress en meer eigenaarschap voor de leerling. Als remedial teacher biedt dit systeem waardevol inzicht in ontwikkelbehoeften én groeikansen. Benieuwd hoe je hiermee het verschil maakt voor jouw leerlingen? Lees verder!
De Wet doorstroomtoetsen in het primair onderwijs - 31/1
Sinds 2023 is de Wet doorstroomtoetsen van kracht, die de overgang van basisschool naar middelbare school eerlijker moet maken. Groep 8-leerlingen krijgen nu in januari een voorlopig schooladvies, maken in februari een doorstroomtoets, en ontvangen in maart hun definitieve advies. Scoort een leerling beter dan verwacht? Dan moet de school het advies bijstellen. Zo wil de overheid kansenongelijkheid tegengaan, bijvoorbeeld tussen kinderen van hoog- en laagopgeleide ouders. Ook komt er één centrale aanmeldweek en worden alle doorstroomtoetsen voortaan op gelijke moeilijkheidsgraad genormeerd. De sleutelmacht van basisscholen verdwijnt, en leerlingen krijgen meer kans op passend vervolgonderwijs. Klik verder voor het hele verhaal.
Volg kindvriendelijk de ontwikkeling van een leerling met het Boom LVS - 31/1
Boom test onderwijs biedt een compleet leerlingvolgsysteem om leerlingen te verwachten, volgen en verdiepen. In dit artikel vertelt uitgever Judith Rood over de verwachtingstests (zoals de NIO), de korte en kindvriendelijke volgtoetsen én de verdiepende toetsen voor o.a. dyslexie en dyscalculie. Via duidelijke analyses en koppelingen met o.a. ParnasSys krijg je gericht zicht op ontwikkeling. Ook zijn er materialen voor in de klas of rt-praktijk. Benieuwd hoe je met Boom toetst wat je écht wilt weten? Klik door voor het hele interview en overzicht van mogelijkheden.
Zicht op differentiatie met het ADAPT-instrument - 31/1
Goede differentiatie begint niet pas tijdens de les, maar al bij de voorbereiding én evaluatie. Het instrument ADAPT (gratis beschikbaar) helpt leerkrachten om hun differentiatievaardigheden in alle fases van het onderwijs te versterken. Op basis van observaties en interviews met expertleerkrachten biedt ADAPT 23 indicatoren en concrete handvatten voor bewuste, beredeneerde keuzes. Het instrument is inzetbaar voor zelfevaluatie, teamontwikkeling en opleiding, en benadrukt dat de leerkracht – ook bij gebruik van adaptieve software – het verschil maakt. Lees hoe ADAPT werkt en hoe jij het kunt inzetten in jouw praktijk.
Volg de ontwikkeling van een leerling met Dia-LVS van Diataal - 30/5
Diataal biedt met Dia-LVS een compleet en compact leerlingvolgsysteem voor taal en rekenen, vanaf groep 3 tot en met het voortgezet onderwijs. De adaptieve toetsen meten referentieniveaus en geven gedetailleerde analyses, zoals foutenanalyse en lezerstypen op micro-, meso- en macroniveau. De resultaten zijn overzichtelijk weergegeven via een motiverende kleurenliniaal in de groeiwijzer. Nieuw is de toepassing van het redzaamheidslezen, waarbij nauwkeurig lezen centraal staat in plaats van tempo. Daarnaast zijn er remediërende materialen beschikbaar, zoals het Diaplus-tekstenlab. Ook cognitieve capaciteiten kunnen worden gemeten met de NSCCT. Diataal biedt hiermee waardevolle ondersteuning voor gepersonaliseerd onderwijs.
Leerling in beeld komt eraan! - 30/4
In deze editie duiken we in Leerling in beeld, de opvolger van Cito LVS 3.0. Dit nieuwe leerlingvolgsysteem biedt adaptieve toetsen, kortere afnametijd en uitgebreide analysemogelijkheden voor rekenen, taal en begrijpend lezen. Nieuw is het monitoren van sociaal-emotioneel functioneren én executieve vaardigheden. Voor remedial teachers betekent dit meer diepgang, nauwkeurige signalering en gerichtere begeleiding op leerlingniveau. Via detailanalyses, groeimeters en verdiepende gesprekken kun je hiaten opsporen en leerstrategieën verkennen. Ook is het alternatief leerlingrapport behouden en ligt de nadruk op groei. Leerling in beeld helpt je in minder tijd tot meer inzicht te komen – zowel cognitief als sociaal. Meer weten over hoe jij hier als rt’er mee kunt werken? Lees het hele artikel
Snelle bepaling van de leesvaardigheid met nieuwe leestoets - 30/3
Goed leren lezen vraagt om geautomatiseerde woordherkenning én taalbegrip – de kern van de simple view of reading. De Boom LVS-toets Technisch Lezen Woorden richt zich op de mate waarin leerlingen losse woorden vlot en nauwkeurig kunnen decoderen, zonder hulp van context. Dit geeft inzicht in hun technische leesvaardigheid en leesontwikkeling. De toets, die één minuut duurt en opgebouwd is van makkelijke tot complexe woorden, helpt om leesniveaus te bepalen, voortgang te volgen en leesproblemen vroegtijdig op te sporen. Een score wordt vertaald naar diverse normen, waaronder DLE’s en vaardigheidsscores. Hoewel de toets niet diagnostisch is, kan kwalitatieve informatie toch belangrijke signalen opleveren. Voor diepgaand onderzoek is een aanvullend toetspakket in ontwikkeling. Zo biedt deze toets een waardevol, efficiënt instrument voor leerkrachten en remedial teachers om leesvaardigheid effectief te monitoren én te versterken.
Het belang van formatief evalueren en toetsen - 30/2
Formatief evalueren is meer dan een onderwijsbuzzwoord: het helpt leerlingen eigenaar te worden van hun leerproces. Dit artikel legt uit wat formatief evalueren inhoudt, welke stappen erbij horen en hoe remedial teachers een cruciale rol spelen. Door toetsresultaten te analyseren, effectieve feedback te geven en eigenaarschap te stimuleren, kunnen remedial teachers zowel leerlingen als leerkrachten versterken. Onderzoek laat zien dat formatief evalueren leidt tot hogere motivatie en betere leerprestaties, mits leerkrachten toetsbekwaam zijn en er een professionele leergemeenschap is. Praktische tips, theorie en tools zoals de beslisboom van Fletcher-Wood komen aan bod.
Schooladviezen tijdens de coronapandemie -29/5
De coronapandemie heeft grote invloed gehad op het geven van schooladviezen in groep 8. Door het wegvallen van de eindtoets in 2020 en leervertragingen door thuisonderwijs daalde het niveau van veel adviezen, vooral bij kansarme groepen. In 2021 riepen overheid en inspectie op tot ‘kansrijk adviseren’, maar scholen moesten vaker afgaan op zachte kenmerken zoals motivatie. Dit artikel verkent de eerste gevolgen van corona op schooladviezen en de kansenongelijkheid die daarbij ontstond.
De jonge leerling in beeld: Utrechtse Getalbegrip Toets 3 - 29/1
De Utrechtse Getalbegrip Toets 3 (UGT-3) is vernieuwd, genormeerd en gevalideerd om het getalbegrip bij leerlingen in groep 1 t/m 3 te meten. De toets bevat tien onderdelen die op speelse wijze essentiële rekenvaardigheden in kaart brengen, zoals tellen, vergelijken en meten. De praktische opzet – met duidelijke toetsbladen, moderne illustraties en overzichtelijke instructies – maakt het afnemen gebruiksvriendelijker dan voorgaande versies. Remedial teacher Leontine le Blanc beschrijft hoe de toets haar hielp bij het vaststellen van de rekenproblemen van een leerling uit het speciaal basisonderwijs. Na gerichte interventie is er aantoonbare vooruitgang. De UGT-3 biedt daardoor niet alleen een krachtig diagnostisch hulpmiddel, maar ook een goede basis voor effectieve begeleiding van jonge kinderen met rekenproblemen.