Artikelen
De Plaatsingswijzer 33/5
Nederlandse rekenprestaties in internationaal daglicht - 33/2
De eind december 2024 gepubliceerde TIMSS 2023-gegevens tonen dat Nederlandse groep 6-leerlingen met circa 525 punten nog boven het mondiale gemiddelde van 500 scoren, maar licht zijn gedaald ten opzichte van de 530 punten in 2019. De coronajaren en tijdelijke NPO-inzet lijken de groei te remmen: er komen meer zwakke rekenaars bij, terwijl de toppers stabiel blijven. De discussie over realistisch versus traditioneel rekenen laait weer op nu landen als Singapore en Estland doorstijgen en Vlaanderen sterk terugvalt. Nederland houdt daarentegen zijn reken- en wetenschapsprestaties redelijk constant. Onderzoekers roepen op tot een scherper rekenbeleid met vroege differentiatie, gedegen automatiseren van basisvaardigheden, professionele bijscholing en zorgvuldige inzet van digitale tools, en benadrukken de cruciale rol van de remedial teacher bij extra ondersteuning. Met de volgende TIMSS-ronde in 2027 en nationale peilingen wordt duidelijk of deze maatregelen werken.
LBRT-onderzoek benadrukt belangrijke rol van remedial teacher in voortgezet onderwijs - 33/2
Remedial teachers in het voortgezet onderwijs maken écht het verschil, voor leerlingen én docenten. Uit het nieuwste LBRT-onderzoek blijkt dat rt’ers niet alleen leerlingen begeleiden bij dyslexie, ADHD en rekenproblemen, maar ook docenten ondersteunen, beleid ontwikkelen en meedenken over passend onderwijs. Toch voelt 40% zich nog een ‘eenpitter’ binnen de school. De behoefte aan samenwerking, erkenning en gerichte bijscholing (zoals op het gebied van executieve functies, motivatie en digitale leermiddelen) groeit snel. Dit artikel laat zien hoe breed de rol van de rt’er inmiddels is, waar kansen liggen voor een sterkere positionering in de school, en waarom hun bijdrage onmisbaar is voor inclusief en toekomstgericht onderwijs. Een must-read voor wie werk wil maken van echte leerlingondersteuning.
Het voorkomen van thuiszitten - 33/1
Thuiszitters vormen een groeiend probleem in Nederland: naar schatting zitten 70.000 kinderen langdurig thuis en krijgen 280.000 geen volwaardig onderwijs. Het onderwijssysteem blijkt onvoldoende flexibel en inclusief, ondanks de invoering van passend onderwijs in 2014. Bureaucratie, versnipperde verantwoordelijkheden en gebrek aan regionale regie zorgen voor stagnatie, terwijl het aantal thuiszitters jaarlijks stijgt. De gevolgen zijn ernstig: leerachterstanden, psychische klachten en sociaal isolement. Dit artikel biedt een scherpe analyse van oorzaken, cijfers, en structurele obstakels, en laat zien hoe landen als Finland en Noorwegen wél effectieve oplossingen hanteren. Remedial teachers worden genoemd als spilfiguren in een noodzakelijke systeemverandering, waarin maatwerk, preventie en samenwerking centraal staan.
De Staat van het Onderwijs 2024 - 32/3
Het primair onderwijs staat onder druk door lerarentekort, stijgend aantal nieuwkomersleerlingen en tegenvallende leerresultaten. Uit de Staat van het Onderwijs blijkt dat veel scholen en besturen de basiskwaliteit niet halen, vooral op het gebied van taal, rekenen en burgerschap. Extra ondersteuning schiet vaak tekort, ondanks grote verschillen tussen leerlingen en scholen. De LBRT pleit voor meer inzet van remedial teachers om onderwijs en ondersteuning te versterken. Lees in dit artikel de belangrijkste bevindingen én wat scholen en professionals nu kunnen doen om koers te houden op kwaliteit.
Redactioneel - 32/2
Ik hoor er (nog steeds) bij - 32/2
Steeds meer cognitief zeer intelligente kinderen vallen vroegtijdig uit in het onderwijs, ondanks de inzet van ouders, leraren en hulpverleners. De oorzaak ligt in het structureel tekortschieten van het systeem om te voldoen aan hun psychologische basisbehoeften: competentie, autonomie en relatie. Jeugduitval heeft ingrijpende gevolgen, zoals schooltrauma en verlies van talent. Standaardoplossingen schieten tekort; maatwerk en samenwerking zijn cruciaal om deze kinderen écht te helpen en hen het gevoel te geven dat ze erbij horen. Lees dit en meer in de deze column.
Pleidooi tegen vroege sturing en voor eigen koers in onderwijs - 32/1
Wetswijzigingen voor ondernemers - 32/1
In deze update lees je welke wetswijzigingen sinds 1 januari 2024 belangrijk zijn voor zzp’ers en kleine ondernemers, zoals remedial teachers met een eigen praktijk. De nieuwe Omgevingswet bundelt 26 wetten, waardoor vergunningen aanvragen nu sneller en overzichtelijker gaat via één digitaal loket. Tegelijk stijgt het tarief in box 3 naar 36%, daalt de zelfstandigenaftrek verder en is er geen betalingskorting meer op voorlopige aanslagen. Ook de mkb-winstvrijstelling is verlaagd naar 13,31%. Wel positief: de onbelaste reiskostenvergoeding is verhoogd naar € 0,23 per km. De 30%-regeling voor buitenlandse werknemers is beperkt en het wettelijk minimumloon per uur is nu gelijk voor iedereen. Alle wijzigingen op een rij, inclusief ingangsdata, vind je op ondernemersplein.nl – een initiatief van EZK en BZK.
Interprofessioneel samenwerken rondom het kind - 31/5
Als remedial teacher (rt’er) kijk je met een unieke, specialistische bril naar kinderen. Die waardevolle blik verdient een prominente plek in het netwerk rondom het kind. Dit artikel verkent hoe interprofessionele samenwerking – met ouders, leerkrachten, intern begeleiders en andere experts – leidt tot optimale ontwikkeling. Wat maakt samenwerking écht interprofessioneel? Hoe voorkom je eilandjesdenken en word je als rt’er een onmisbare verbinder in het onderwijs? Ontdek hoe je je expertise beter zichtbaar maakt, hoe je elkaars rol versterkt én hoe gezamenlijke doelen het kind écht verder helpen. Met praktische handvatten, voorbeelden en een reflectietool ga je zelf aan de slag. Samen kom je verder!
Deze column voldoet - 31/4
Taalkennis van de vakdocent - 31/3
De aandacht voor taal in het onderwijs groeit, en terecht. Dit artikel laat zien hoe taal en inhoud onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, ook in vakken als biologie, geschiedenis of natuurkunde. Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit meertalige klaslokalen wordt duidelijk hoe docenten hun leerlingen kunnen ondersteunen met ‘pedagogical language knowledge’ (PLK): vakinhoudelijke taalkennis waarmee ze leerlingen helpen om begrippen niet alleen te begrijpen, maar ook te verwoorden. Zo ontstaat onderwijs waarin taalontwikkeling en vakbegrip hand in hand gaan, onmisbaar in een tijd van dalende taalvaardigheid en groeiende diversiteit.
Formuleerfouten in het voortgezet onderwijs: inzichten uit recent empirisch onderzoek - 31/3
Onderwijs in correct formuleren, zoals het vermijden van pleonasmen en foutieve bijzinnen, is een vast onderdeel van het schoolvak Nederlands. Maar hoe effectief is deze aanpak eigenlijk? In dit artikel wordt kritisch gekeken naar traditioneel formuleeronderwijs en worden recente onderzoeksresultaten besproken. De conclusie: het huidige onderwijs is vaak te normatief, onvoldoende onderbouwd en sluit slecht aan bij de echte schrijfproblemen van leerlingen. Aan de hand van drie concrete aanbevelingen – gebaseerd op contextgericht, betekenisvol en taalbewust onderwijs – laat het artikel zien hoe remedial teachers leerlingen effectiever kunnen begeleiden bij hun schrijfvaardigheid. Door in te zetten op fouten die leerlingen echt maken, formuleren in context aan te bieden en het omgaan met taalnormen, taalwerkelijkheid en taalgevoel te stimuleren, ontstaat krachtiger en relevanter schrijfonderwijs. Lees het volledige artikel voor een onderbouwde visie op hoe formuleren wél werkt.
Wat is er mis met onze leerlingen? - 31/3
Nederlands onderwijs in het buitenland, een wereld aan mogeljkheden! - 31/3
Een tijdje wonen in het buitenland met je gezin, wie wil dat nu niet? Redactielid Thea Verberk-Bot maakte die droom waar en verhuisde voor vijf maanden naar Kreta met haar man en drie kinderen. Maar hoe organiseer je onderwijs als je kinderen leerplichtig zijn? In dit artikel lees je alles over de regels rondom de leerplicht, het belang van inschrijving, en hoe Nederlands Taal- en Cultuuronderwijs via Stichting NOB werkt. Ook maak je kennis met NTC-school Het Klokhuis op Kreta, waar kinderen uit expatgezinnen doelgericht en op maat les krijgen. Thea deelt haar ervaringen én praktische tips over de combinatie van een Griekse school, NTC-onderwijs en thuisonderwijs. Een inspirerend verhaal voor iedereen die droomt van een tijdelijk buitenlands avontuur met kinderen!
Het belang van beleid - 31/2
Wil jij als remedial teacher of gespecialiseerde leerkracht echt het verschil maken in het lees-, spelling- en/of rekenonderwijs op jouw school? Deze cursus biedt je de kennis én praktische handvatten om schoolbreed beleid te ontwikkelen rond lezen, dyslexie, rekenen en dyscalculie. Vanuit een cyclisch model werk je in vier bijeenkomsten – verspreid over het schooljaar – aan een beleidsplan dat past bij de context van jouw school. Je leert hoe je de huidige situatie analyseert, prioriteiten stelt en effectieve verbeteracties formuleert. Intervisie, supervisie en concrete tools zorgen voor verdieping en draagvlak. Aan het eind van de cursus presenteer je een beleidsplan dat direct toepasbaar is in de praktijk. Voor onderwijsprofessionals in po, vo, (v)so en mbo die beleid willen maken dat écht werkt. Wil je duurzaam onderwijsverbetering realiseren? Dan is dit je kans. Ontdek hoe jij beleid omvormt tot krachtige praktijk!
Begrijpend lezen is hot, maar wat werkt nu echt? - 31/2
Begrijpend lezen staat volop in de belangstelling – en dat is hard nodig. De leesmotivatie onder leerlingen is laag, de prestaties dalen en internationale vergelijkingen laten zien dat Nederland terrein verliest. In dit artikel neemt remedial teacher Annemarie Laseur je mee in de actuele staat van het begrijpend leesonderwijs. Wat werkt wél? En hoe kunnen we het tij keren? Aan de hand van recente inzichten en onderzoeken belicht zij drie cruciale pijlers: het belang van achtergrondkennis, een rijkere woordenschat en het strategisch inzetten van leesvaardigheden. Ook wordt duidelijk welke lessen we kunnen trekken uit de PIRLS- en PISA-resultaten, en wat scholen nú al doen om het leesonderwijs te verbeteren. Een must-read voor iedereen die begrijpend lezen weer op de kaart wil zetten — met visie, praktische handvatten en hoopvolle perspectieven.
De Wet doorstroomtoetsen in het primair onderwijs - 31/1
Sinds 2023 is de Wet doorstroomtoetsen van kracht, die de overgang van basisschool naar middelbare school eerlijker moet maken. Groep 8-leerlingen krijgen nu in januari een voorlopig schooladvies, maken in februari een doorstroomtoets, en ontvangen in maart hun definitieve advies. Scoort een leerling beter dan verwacht? Dan moet de school het advies bijstellen. Zo wil de overheid kansenongelijkheid tegengaan, bijvoorbeeld tussen kinderen van hoog- en laagopgeleide ouders. Ook komt er één centrale aanmeldweek en worden alle doorstroomtoetsen voortaan op gelijke moeilijkheidsgraad genormeerd. De sleutelmacht van basisscholen verdwijnt, en leerlingen krijgen meer kans op passend vervolgonderwijs. Klik verder voor het hele verhaal.
Volg kindvriendelijk de ontwikkeling van een leerling met het Boom LVS - 31/1
Boom test onderwijs biedt een compleet leerlingvolgsysteem om leerlingen te verwachten, volgen en verdiepen. In dit artikel vertelt uitgever Judith Rood over de verwachtingstests (zoals de NIO), de korte en kindvriendelijke volgtoetsen én de verdiepende toetsen voor o.a. dyslexie en dyscalculie. Via duidelijke analyses en koppelingen met o.a. ParnasSys krijg je gericht zicht op ontwikkeling. Ook zijn er materialen voor in de klas of rt-praktijk. Benieuwd hoe je met Boom toetst wat je écht wilt weten? Klik door voor het hele interview en overzicht van mogelijkheden.
Een kijkje bij remedial teacher Nancy Ruiter - 30/4
Nancy Ruiter combineert haar werk als leerkracht met haar eigen rt-praktijk Kind in zijn Kracht in Alkmaar. In dit interview vertelt ze hoe ze kinderen helpt die vastlopen in het reguliere onderwijs, waarom diagnostisch onderzoek en visuele ondersteuning voor haar essentieel zijn, en wat de meerwaarde is van haar LBRT-registratie. Ze deelt haar visie op expertteams in het onderwijs en de noodzaak van echte remedial teaching in plaats van bijles. Benieuwd naar haar tips, ervaringen en advies voor collega’s? Lees het hele interview met deze bevlogen professional.
Het belang van formatief evalueren en toetsen - 30/2
Formatief evalueren is meer dan een onderwijsbuzzwoord: het helpt leerlingen eigenaar te worden van hun leerproces. Dit artikel legt uit wat formatief evalueren inhoudt, welke stappen erbij horen en hoe remedial teachers een cruciale rol spelen. Door toetsresultaten te analyseren, effectieve feedback te geven en eigenaarschap te stimuleren, kunnen remedial teachers zowel leerlingen als leerkrachten versterken. Onderzoek laat zien dat formatief evalueren leidt tot hogere motivatie en betere leerprestaties, mits leerkrachten toetsbekwaam zijn en er een professionele leergemeenschap is. Praktische tips, theorie en tools zoals de beslisboom van Fletcher-Wood komen aan bod.
School in Praktijk - 30/2
In deze editie van onze rubriek over de schoolsituatie spreekt remedial teacher Jacqueline Boonman over haar ervaringen met de inzet van NPO-gelden tegen onderwijsachterstanden. Jacqueline werkt op twee scholen in Zeeland, waar het budget onder andere is besteed aan extra begeleiding, remedial teaching, sociaal-emotionele ondersteuning, sport en creatieve vakken. Ze benadrukt het succes van korte lijntjes binnen de school: snelle samenwerking en gerichte begeleiding zorgen voor meetbare verbeteringen bij leerlingen. Ook vertelt ze over de waarde van goede materialen en het gebruik van de NPO-menukaart. Haar belangrijkste tip voor rt’ers: werk samen met scholen en blijf verbonden met de onderwijspraktijk.
'Een grote taak wacht ons vermoedelijk in de begeleiding van gevluchte Oekraïense leerlingen' - 30/2
'Kansengelijkheid staat niet voor niets prominent in het coalitieakkoord. Dat mogen geen loze woorden zijn'. - 30/1
Wat de nieuwe burgerschapswet van scholen vraagt -29/5
Sinds augustus 2021 gelden nieuwe wettelijke eisen voor burgerschapsonderwijs in het basis-, voortgezet en speciaal onderwijs. In de podcast *Wat de nieuwe burgerschapswet van scholen vraagt* bespreken experts en onderwijsprofessionals wat dit betekent voor scholen. Centraal staan de basiswaarden van de democratische rechtsstaat, visieontwikkeling, schoolcultuur en het belang van voorbeeldgedrag. De Onderwijsinspectie licht toe hoe zij toeziet op de naleving en scholen ondersteunt. Ontdek hoe je als school doelgericht en samenhangend aan burgerschap kunt werken.
Dyslexie en dyscalculie: Ontwikkelingen door de jaren heen - 29/4
In dit jubileumnummer blikken we terug op 30 jaar ontwikkelingen rondom dyslexie en dyscalculie. We starten met wetenschappelijke definities van beide leerstoornissen en lichten de overeenkomsten en verschillen toe. Vervolgens brengen we de belangrijkste mijlpalen in beeld, zoals de invoering van dyslexieprotocollen (2001), de vergoeding van dyslexiezorg (sinds 2009) en het Stimuleringsprogramma Aanpak Dyslexie. Ook de groei in kennis over dyscalculie krijgt aandacht, met o.a. het ERWD-protocol (2011), screeningsinstrumenten en het Masterplan Dyscalculie. Ondanks deze vooruitgang blijft vergoeding van dyscalculiezorg uit. De rol van de leerkracht blijkt cruciaal: goed onderwijs begint bij een goede professional. Dit artikel biedt een helder overzicht van hoe dyslexie en dyscalculie steeds meer plek kregen in het onderwijsbeleid en de dagelijkse praktijk. Klik verder om het volledige artikel te lezen.
Praktisch en eenvoudig aan de slag met begrijpend lezen -29/3
De Kerndoeltrainer Begrijpend Lezen is ontwikkeld door Natascha Valen en Renate Hoogendoorn en biedt wetenschappelijk onderbouwde lessen begrijpend lezen voor het basisonderwijs. De methode is flexibel inzetbaar, sluit aan bij de kerndoelen 4 t/m 9 en richt zich op leerdoelen zoals tekstdoel, woordenschat, samenvatten en voorspellen. De lessen zijn gebaseerd op de Zelfdeterminatietheorie (ZDT) van Ryan & Deci, waarbij motivatie, autonomie en competentie centraal staan. Leerlingen kunnen op eigen niveau en tempo werken en kiezen soms zelf met welke les ze aan de slag gaan. Voor remedial teachers biedt de trainer de mogelijkheid om gericht te werken aan specifieke leerdoelen, met gevarieerde tekstsoorten en interactieve werkvormen. Herhaling is ingebouwd in de opbouw van de lessen, zodat strategieën effectief worden ingeoefend. De methode stimuleert leesplezier, samenwerking en zelfreflectie en is zowel geschikt voor extra oefening als uitdaging binnen én buiten de klas.
Een nieuw schooljaar in aantocht: Zo help jij als rt’er bij de overgang naar een nieuwe groep
Het einde van een bijzonder schooljaar vraagt extra aandacht voor leerlingen, vooral na de impact van de coronapandemie. Veel kinderen kampen met onderwijsachterstanden en sociaal-emotionele uitdagingen. Remedial teachers (rt’ers) spelen hierin een essentiële rol. Naast didactische ondersteuning ligt de focus op het versterken van sociaal-emotionele vaardigheden, wat een positief effect heeft op schoolprestaties. Hiervoor zijn diverse materialen beschikbaar, zoals *Het Babbelspel*, *Kikker be cool* en *Vaardighedenkaartjes*. Ook spellen als *Let’s talk about corona* en *Corona Memory* helpen om gevoelens rondom corona bespreekbaar te maken. Voor leerlingen die overstappen naar het voortgezet onderwijs zijn het *Brugklasspel* en *Brugklaskatern* waardevolle hulpmiddelen om hen voor te bereiden op de nieuwe fase. Rt’ers kunnen met deze middelen zorgen voor een veilige, stevige basis bij de start van het nieuwe schooljaar, waarin zowel cognitieve als emotionele groei centraal staan. Zo dragen zij bij aan duurzaam herstel en veerkracht bij leerlingen.
Passend Onderwijs in het mbo - 29/3
Sinds 2015 is passend onderwijs ook verplicht in het mbo. Instellingen moeten hun ondersteuning afstemmen op studenten met specifieke onderwijsbehoeften. De focus verschuift van ‘zorgdenken’ (diagnosticeren en behandelen) naar ‘steundenken’ (wat heeft deze student nodig?). Het boek Passend onderwijs in het mbo – gereedschap voor docenten en begeleiders biedt 25 praktische hulpmiddelen voor docenten, begeleiders en remedial teachers. Hiermee kunnen zij op individueel en groepsniveau ondersteuning bieden, onder andere bij leerproblemen, gedrag en motivatie. Het boek benadrukt het belang van afstemming op de drie psychologische basisbehoeften van studenten: autonomie, verbondenheid en competentie (ABC-model). Ook wordt aandacht besteed aan de ontwikkelingsfasen van jongeren en het belang van een goede relatie tussen student en docent. De mbo-sector werkt actief samen met externe partners en investeert in het versterken van de eerste lijn, zoals mentoren en studieloopbaancoaches, om passend onderwijs duurzaam vorm te geven.